Kitâb-ı Mukaddes

Kitâb-ı Mukaddes, Mukaddes Kitap veya Kutsal Kitap, Hristiyanlık ile Yahudiliğin merkezinde yer alan ve İslam gibi diğer İbrahimi dinlerde de saygı gören dinî metinler bütünüdür. Özgün hâli Kitâb-ı Mukaddes İbranicesi ve Koine Grekçesi ile yazılmış olan bu eser, çeşitli formlardaki metinlerin bir araya getirilmesinden oluşan bir derleme niteliği taşır. İçeriğindeki metinler arasın dinî buyruklar, anlatılar, şiirler, mektuplar, kehanetler ve diğer edebi türler yer almaktadır. Belirli bir dinî gelenek veya topluluk tarafından Kutsal Kitap'ın resmî bir parçası olarak kabul edilen metinler bütününe Kutsal Kitap kanonu adı verilir. İnananlar tarafından genel olarak ilahi ilhamın bir ürünü olarak kabul edilmekle birlikte, bu kavramın algılanış biçimi ve metnin yorumlanması inanç grupları arasında farklılık göstermektedir.

Dinî metinler ve kutsal yazılar, farklı dinî topluluklar tarafından çeşitli resmî derlemeler hâlinde bir araya getirilmiştir. Kutsal Kitap'ın ilk beş kitabını içeren en eski derleme, İbranicede Tora ve Yunancada ise Pentateukos olarak adlandırılır. İkinci en eski bölüm, anlatısal tarih metinleri ve kehanetlerin bir derlemesi olan Nevi'im'dir. Üçüncü derleme olan Ketuvim ise mezmurlar, özdeyişler ve tarihsel anlatılar içermektedir. Tanah İbrani Kutsal Kitabı için kullanılan alternatif bir terimdir. Masoretik Metin, Tanah'ın İbranice ve Aramice olarak ele alınmış Orta Çağ versiyonu olup, modern Rabbinik Yahudilik tarafından İbrani Kutsal Kitabı'nın otorite kabul edilen temel metni sayılmaktadır. Septuaginta ise Tanah'ın MÖ üçüncü ve ikinci yüzyıllara ait Koine Grekçesi çevirisidir ve büyük ölçüde İbrani Kutsal Kitabı ile örtüşmektedir.

Hristiyanlık, Septuaginta'yı Eski Ahit'in temeli olarak benimseyerek, İkinci Tapınak Yahudiliğinin bir uzantısı olarak ortaya çıkmıştır. Erken Dönem Kilisesi; ilahi yazımla yazıldığına inandığı, otorite kabul edilen dinî metinleri kaleme alma ve derleme yönündeki Yahudi geleneğini sürdürmüştür. İsa'nın hayatı ile öğretilerini konu alan anlatılar olan İnciller, Pavlus'un mektupları ve diğer metinlerle birlikte kısa sürede bir araya gelerek Yeni Ahit'i oluşturmuştur. Kutsal Kitap'ın en eski bölümlerinin tarihi yaklaşık MÖ 1200 yıllarına kadar uzanırken, Yeni Ahit büyük ölçüde MS 4. yüzyıla gelindiğinde son şeklini almıştır.

Tahmini olarak beş milyarı aşan toplam satış rakamıyla Hristiyan Kutsal Kitabı, tüm zamanların en çok satan yayınıdır. Kutsal Kitap, hem Batı kültürü ve tarihi hem de dünya genelindeki diğer kültürler üzerinde derin bir etki bırakmıştır. Metin, Kutsal Kitap eleştirisi yöntemleriyle incelenmesi de kültürü ve tarihi dolaylı yoldan etkilemiştir.

2021'in başından itibaren Kutsal Kitap'ın veya bazı bölümlerinin çevrildiği toplam 3.435 dil vardır: 704 dilde Kutsal Kitap'ın tam çevirisi, 1.571 dilde Yeni Ahit'in tam çevirisi ve 1.160 dilde kısmi olacak şekilde çeviriler mevcuttur.