İçeriğe geç
Giriş yap
Ahmet Ağaoğlu (siyasetçi)
Görsel: Bilinmiyor · Public domain · Wikimedia Commons
Şahsiyet

Ahmet Ağaoğlu (siyasetçi)

Aralık 1869 – 19 Mayıs 1939

Ahmet Akif Ağaoğlu, Azerbaycan asıllı Türk siyasetçi, hukukçu, yazar ve gazeteci. Liberal Kemalizmin kurucusuydu.

Doğum
Aralık 1869, Şuşa
Ölüm
19 Mayıs 1939, İstanbul
Diğer adları
Ahmed Agha-Oghlu, Ahmet Ağaoğlu, Ahmet Ağayef, Ahmet Bey Ağaoğlu, Ağaoğlu Ahmet Bey
  • Türkiye Büyük Millet Meclisi milletvekili
  • siyasetçi
  • gazeteci
  • yazar
  • akademisyen
  • Türkolog

Kısa hayat çizelgesi

  1. Doğdu — Şuşa
  2. Türk Ocakları (1912-1931): Askeri Tıbbiye'den 278 şubeye, 10 Nisan 1931'de kendini feshetmesi
  3. Halide Edib: Sultanahmet kürsüsünden Anadolu Ajansı'na, Halide Onbaşı'dan sürgün yıllarına
  4. Ahmet Ferit Tek (1878-1971): Fizan sürgünü, Türk Ocağı'nın ilk seçilmiş başkanı
  5. Ziya Gökalp (1876-1924): Diyarbakır telgrafhanesinden Malta sürgününe
  6. Ankara Hukuk Mektebi (5 Kasım 1925): Birinci Meclis salonunda açılan okul
  7. Ankara Adliye Hukuk Mektebi (5 Kasım 1925): eski telgrafhanede açılan okul, ilk "profesör"ler
  8. Türkiye'nin ilk kadın avukatı Süreyya Ağaoğlu ve 1930'da göreve başlayan ilk kadın hâkimler
  9. Serbest Cumhuriyet Fırkası: 12 Ağustos 1930'da kurulan, 17 Kasım 1930'da kapanan parti
  10. Yusuf Akçura (1876-1935): Simbirsk'ten Fizan sürgününe, "Üç Tarz-ı Siyâset"
  11. Öldü — İstanbul

Hakkında

Ahmet Akif Ağaoğlu (Azerice: Əhməd bəy Ağaoğlu; Aralık 1869, Şuşa - 19 Mayıs 1939, İstanbul), Azerbaycan asıllı Türk siyasetçi, hukukçu, yazar ve gazeteci. Liberal Kemalizmin kurucusuydu.

1930 yılında Türkiye'nin ilk çok partili hayata geçiş denemesinde Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın teorisyeni olarak üstlendiği rol ile Türk siyasetine damgasını vurmuş liberal ve Türkçü bir siyasetçidir. Siyasetçiliğin yanı sıra profesyonel gazetecilik, akademisyenlik gibi alanlarda da faaliyet gösteren Ağaoğlu, 1930 öncesinde de Türk düşünce ve siyasi hayatında etkin olmuş bir isimdir.

Hayatının Bakü'de geçen on yıllık döneminde Azerbaycan Türkleri arasında milliyetçilik ve Türkçülük bilincinin gelişmesi için çalışmıştır.

İkinci Meşrutiyet'in ilanından sonra İstanbul'a gelip Türk Yurdu ve Türk Ocağı cemiyetlerinin kurucuları arasında yer almış; Ziya Gökalp, Yusuf Akçura gibi isimlerle birlikte Türkçülük akımının önderleri arasına girmiştir.

Türk Kurtuluş Savaşı döneminde Ankara'ya giderek mücadeleyi destekleyen; TBMM'de II. ve III. dönem milletvekili olarak görev yapan Ahmet Bey, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu sırasında devletin kurucusu Mustafa Kemal'e devrimler konusunda danışmanlık yapmıştır.

1930'daki Serbest Cumhuriyet Fırkası'nın içindeki ağırlığı, görüşleri ve faaliyetleri ile partinin kurucusu Fethi Bey'in yanındaki en önemli isimdir. Parti kapandıktan sonra aktif siyasetten çekilen Ahmet Ağaoğlu, ölümüne kadar yazılarıyla milliyetçiliği ve liberal düşünceyi savunmaya devam etmiştir.

Türkiye'nin ilk kadın avukatı Süreyya Ağaoğlu'nun, eğitimci ve milletvekili Tezer Taşkıran'ın, elektrik yüksek mühendisi ve iş insanı Abdurrahman Ağaoğlu'nun; siyasetçi, edebiyatçı ve hukukçu Samet Ağaoğlu'nun ve tıp doktoru Gültekin Ağaoğlu'nun babasıdır.

Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.

Kaynaklar