Bugün Tarihte | 29 Ekim 1933: Ankara Hipodromu'nda Onuncu Yıl Nutku okundu

Cumhuriyet'in onuncu yıl dönümü olan 29 Ekim 1933'te Gazi Mustafa Kemal, Ankara Hipodromu'ndaki törende Onuncu Yıl Nutku'nu okudu. Konuşma yalnız alandaki kalabalığa değil, radyo aracılığıyla bütün yurda da ulaştı.

Kanunla hazırlanan bir bayram

Kutlamalar aylar önce planlandı. 11 Haziran 1933'te çıkarılan Cumhuriyet'in İlanının Onuncu Yıl Dönümü Kutlama Kanunu bayramın üç gün süreceğini belirledi. Başvekâlete bağlı, CHP Genel Sekreteri Recep (Peker) Bey başkanlığında bir Kutlama Yüksek Komisyonu kuruldu. İllerde kutlama komiteleri oluşturuldu. Meydanlarda en az bin konferans ve beş yüz temsil verilmesi hedeflendi, yurt dışındaki elçilik ve konsolosluklar da kutlamalara katıldı.

Taslaktan kürsüye

Gazi konuşmanın ilk biçimini kurşun kalemle, kendi el yazısıyla yedi sayfa olarak yazdı. Taslağı Yusuf Hikmet Bayur gibi yakınındakiler de okudu. "İstiklal Savaşı" ifadesi "Kurtuluş Savaşı" diye düzeltildi. Veda havası taşıdığı düşünülen bir bölüm de metinden çıkarıldı. Daktiloya geçirilen dört sayfalık metin, mürekkepli kalemle bir kez daha elden geçirildi.

Tören günü

Gazi sabah Meclis'te elçileri kabul etti, saat 10.00'da Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ile Hipodrom'a geldi. Kıtaları selamlayıp tribündeki yerini aldı. İstiklal Marşı'nın ardından "Türk milleti!" hitabıyla konuşmasına başladı. Konuşmada ilk on yılda az zamanda büyük işler yapıldığını söyledi ve bunları yeterli görmediğini ekledi. Ülkeyi dünyanın en gelişmiş memleketleri düzeyine, millî kültürü de çağdaş uygarlığın üstüne çıkarma hedefini dile getirdi. Konuşmasını "Ne mutlu Türküm diyene!" sözüyle bitirdi.
Nutkun cümle cümle incelendiği konu: Onuncu Yıl Nutku (29 Ekim 1933). O yılın marşı için: Onuncu Yıl Marşı (1933).