Hakkında
Yaş Antlaşması; 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı sonunda, 10 Ocak 1792 tarihinde imzalanan Osmanlı-Rus barış antlaşmasıdır.
Osmanlı Devleti'nin, Kırım'ı geri almak gayesiyle, 19 Ağustos 1787'de, Rusya'ya açtığı savaş, Avusturya'nın da savaşa dahil olmasıyla aleyhte gelişti. Özi, Kili, İsmail, Anapa ve Soğucak gibi kaleler, Rusların eline geçti. Neticede, İngiltere, Prusya ve İspanya'nın arabuluculuğuyla, 18 Ağustos 1791 tarihinde, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında, sekiz aylık bir süre için Kalas Mütarekesi imzalandı. Arkasından, Kasım 1791'de, Yaş kentinde barış görüşmelerine başlandı. Yaklaşık iki buçuk ay süren uzun ve çetin müzakerelerden sonra, 10 Ocak 1792 tarihinde, Sadrazam Yusuf Paşa tarafından temsil edilen Osmanlı Devleti'yle Prens Bezborodko'nun temsil ettiği Rusya arasında Yaş Barış Antlaşması imzalandı. Tamamı on üç madde olan bu antlaşmaya göre:
Küçük Kaynarca (1774), Aynalıkavak (1779), Ticaret (1783) ve 1784'te Kırım ile Taman'ın ilhakıyla Kuban Irmağı'nın hudut tayini hakkındaki antlaşmalar yine eskisi gibi kalıyordu.
Turla (Dinyester) Nehri hudut kesilerek, bunun sol tarafındaki arazi, yani Aksu ile Turla arasındaki Özi (bugün Ochakov) kalesi dahil Özi Kırı (yani Özi ve Hocabey sancakları), Ruslara terk edildi. Sağ tarafındaki memleketler, yani Bender, Akkerman, Kili, İsmail ve diğer tarafta Rusların işgalindeki kale ve şehirler Osmanlılara iade ediliyordu.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Zaman çizelgesi
- Küçük Kaynarca Antlaşması (1774): Kırım'ın bağımsızlığı, Karadeniz ve halifelik maddesi
- Kırım'ın Rusya'ya katılması (1783): bağımsız hanlıktan ilhaka giden dokuz yıl
- III. Selim (1761–1808): Nizam-ı Cedid'in padişahı, şair ve besteci bir hükümdar
- Ziştovi Antlaşması (4 Ağustos 1791): Belgrad'ın geri dönüşü ve Habsburglarla son büyük barış
- Yaş Antlaşması (9 Ocak 1792): Kırım'ın kaybının tescili ve Dinyester sınırı
- Nizâm-ı Cedîd (1793–1807): III. Selim'in yeni ordusu, İrâd-ı Cedîd hazinesi ve sonu
Kaynaklar
- Vikipedi: Yaş Antlaşması CC BY-SA 4.0







