Hakkında
San Francisco, resmî adıyla City and County of San Francisco, 2025 yılında 826.079 nüfusuyla Kaliforniya'nın dördüncü, Amerika Birleşik Devletleri'nin ise 17. en kalabalık şehridir. 200.000 veya daha fazla nüfusa sahip ABD şehirleri arasında San Francisco, 2024 yılı itibarıyla kişi başına gelirde birinci, nüfus yoğunluğunda ikinci ve toplam gelirde altıncı sırada yer almaktadır. Şehrin metropol istatistik alanında yaklaşık 4,6 milyon kişi yaşamaktadır ve bu alan Amerika Birleşik Devletleri'ndeki 13. en büyük alandır. San Jose-San Francisco-Oakland birleşik istatistik alanında ise yaklaşık 9,2 milyon kişi yaşamaktadır ve bu alan Amerika Birleşik Devletleri'ndeki beşinci en büyük alandır.
Avrupa yerleşiminden önce San Francisco, Yelamu Ohlone halkı tarafından iskan ediliyordu. 29 Haziran 1776'da Yeni İspanya'dan gelen yerleşimciler, Altın Kapı'da San Francisco Presidio'sunu ve birkaç mil ötede Assisili Francis'in adını taşıyan San Francisco de Asís Misyonu'nu kurdular. 1849'daki Kaliforniya altın hücumu hızlı bir büyüme getirdi ve o zamanlar Batı Kıyısı'nın en büyük şehri oldu. 1856'da San Francisco birleşik bir şehir-ilçe haline geldi. Şehrin dörtte üçü 1906 depremi ve yangınıyla yıkıldıktan sonra hızla yeniden inşa edildi ve dokuz yıl sonra Panama-Pasifik Uluslararası Sergisi'ne ev sahipliği yaptı. II. Dünya Savaşı'nda, Pasifik cephesine giden deniz kuvvetleri mensupları için önemli bir kalkış limanıydı. Savaştan sonra, geri dönen askerlerin, önemli göçün, liberalleşen tutumların, beatnik ve hippi karşı kültürlerinin yükselişinin, cinsel devrimin, ABD'nin Vietnam Savaşı'na katılımına karşı muhalefetin ve diğer faktörlerin bir araya gelmesi, Aşk Yazı'na ve eşcinsel hakları hareketine yol açarak San Francisco'yu liberal aktivizmin merkezi olarak pekiştirdi.
San Francisco Körfez Bölgesi, 2024 yılında 1,332 trilyon dolarlık GSYİH'siyle, 17 ülke hariç tüm ülkelerden daha yüksek bir GSYİH'ye sahip olup, Amerika Birleşik Devletleri ve dünyadaki en ekonomik olarak üretken büyük kentsel alanlar arasında yer almaktadır. 2020 yılı itibarıyla, OECD tarafından tanımlanan ve 6,7 milyon sakini olan metropol alanı, OECD ülkelerindeki tüm metropol alanları arasında GSYİH'ye göre 5. ve kişi başına GSYİH'ye göre 2. sırada yer almaktadır. 2024 yılında, San Francisco'nun kendisinin GSYİH'si 268 milyar dolar ve kişi başına GSYİH'si 324.000 dolardı. Bu üretkenlik, önde gelen üniversiteleri, yüksek teknoloji, sağlık, finans, sigorta, gayrimenkul ve profesyonel hizmetler sektörleri tarafından desteklenmektedir. Şehir, Salesforce, Uber, Airbnb, Levi's, Gap, OpenAI, Chime, Anthropic, Databricks, Dropbox ve Lyft gibi teknoloji sektöründe faaliyet gösteren birçok şirkete ev sahipliği yapıyor.
2022 yılında San Francisco'yu 1,7 milyondan fazla uluslararası ziyaretçi ve yaklaşık 20 milyon yerli ziyaretçi ziyaret etti. Dik ve engebeli tepeleri ve çeşitli mahallelerdeki eklektik mimari karışımı; Çin Mahallesi ve Mission bölgeleri; ılıman iklimi; ve Golden Gate Köprüsü, teleferikler ve Alcatraz gibi simge yapılarıyla tanınıyor. Şehir, Kaliforniya Üniversitesi, San Francisco Üniversitesi, San Francisco Eyalet Üniversitesi, San Francisco Müzik Konservatuvarı, Legion of Honor, de Young Müzesi, San Francisco Modern Sanat Müzesi, San Francisco Senfoni Orkestrası, San Francisco Balesi, San Francisco Operası, SFJAZZ Merkezi ve Kaliforniya Bilimler Akademisi gibi eğitim ve kültür kurumlarına ev sahipliği yapıyor. San Francisco'da iki büyük lig spor takımı, San Francisco Giants ve Golden State Warriors, iç saha maçlarını oynuyor. San Francisco Uluslararası Havalimanı, dünyanın en yoğun havalimanlarından biridir; ayrıca hafif raylı sistem ve otobüs ağı, BART ve Caltrain sistemleriyle birlikte San Francisco'nun neredeyse her yerini daha geniş bölgeyle birbirine bağlıyor.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Zaman çizelgesi
- Hasan Saka (1885-1960): Trabzonlu maliyeciden Lozan delegesine, oradan başbakanlığa
- Türk-Japon diplomatik ilişkileri (7 Temmuz 1924): Ertuğrul'un hatırasından ilk elçiliklere
- Nuri Demirağ: Divriğili maliye müfettişinden demiryolu müteahhidine
Kaynaklar
- Vikipedi: San Francisco CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q62 CC0
