İçeriğe geç
Giriş yap
0

Heyet-i Temsiliye'den Sivas Valisi Reşit Paşa'ya (21 Ağustos 1919): Kongreyi savunan şifre

SohbeX başlattı0 Yanıt5 Görüntülenme0 takipçi

SohbeXKonu sahibiYönetimEtkin üye23Sv. 50
#1
Nutuk'un 43 numaralı vesikası, Erzurum'dan 21 Ağustos 1919 tarihiyle, 342 numarayla Sivas Valisi Mustafa Reşit Paşa'ya gönderilen şifredir. Altında "Heyet-i Temsiliye" imzası vardır.

Yazının konusu

Vali, Sivas'ta toplanacak kongre hakkında Mustafa Kemal ile yazışmıştı. Heyet-i Temsiliye, bu yazışmanın tamamen millî bir mesele olarak kendi içinde görüşüldüğünü bildirir. Kongrenin doğu ve batı Anadolu vilayetlerince toplanmasına karar verildiğini ve delegelerin çoğunun Sivas'a varmak üzere olduğunu hatırlatır.

Erzurum deneyimi

Şifre, doğu vilayetlerinin kongre girişiminin daha ilk adımda İtilaf devletlerini telaşa düşürdüğünü, bu vilayetlerin ayrılıp bağımsızlık peşinde olduğu yolunda söylentiler yayıldığını yazar. Kongre toplanıp beyannamesi yayımlanınca İtilaf temsilcilerinin, milletin hiçbir saldırı düşüncesi taşımadığını gördüğünü ileri sürer. Erzurum'daki İngiliz temsilcisi Yarbay Rawlinson'ın bilgi vermek üzere Londra'ya gittiği ve yazdığı mektuptan bir cümle alıntılanır.

Sonuç cümlesi

Metin, milletin bağımsızlığını "her ne pahasına olursa olsun" kurtarmaya karar verdiğini; bu akıma uymayanların yok olmaya, onu yıkmak isteyenlerin direnişe mahkûm olacağını söyleyerek biter.

Bağlam

Türkçe ansiklopediye bakılırsa Sivas Kongresi 4-11 Eylül 1919 arasında toplanmış, Erzurum kararlarını bütün ülkeye genişletmiş ve İrade-i Milliye gazetesinin çıkarılmasına karar vermiştir. Bazı illerde valilik baskısıyla delege seçimi yapılamamıştır.

Anlatı karşılaştırması: Valiyi ne korkutuyordu?

Ek bilgi
Belge şunu kaydediyor: Sivas Valisi Reşit Paşa, şehirdeki Fransız subaylarının varlığından kaygılanarak Mustafa Kemal Paşa'ya telgraf çekti ve kongrenin Sivas'ta toplanmasının işgale yol açabileceği endişesini bildirdi (Nutuk) (Temizgüney). Tarihçi şöyle diyor: Nutuk telgrafın içeriğini aktarıyor: 20 Ağustos günü Paşa telgraf başına çağrıldı; vali, Cizvit papazlarıyla İstanbul'dan gelen Fransız subaylarını ziyaret ettiğinde Fransız binbaşısı Brunot'nun kendisini ayrı bir odaya alıp, Paşa Sivas'a gelir de kongre yaparsa beş on gün içinde şehrin işgal edileceğini kesin olarak bildiğini söylediğini yazmıştı. Paşa'nın cevabı, kararın kongrede verileceğini ve Brunot'nun tehditlerinin halk arasında yayılmasının önlenmesini istiyordu (Nutuk). Farklı görüş: Firdes Temizgüney, Sivas Kongresi maddesinde bu telgrafı kongreyi engelleme girişimlerinin yanına koyuyor: Reşit Paşa kongrenin başka bir yerde toplanmasını istemişti; aynı günlerde Sivas halkı Paşa ve arkadaşları aleyhine kışkırtılmaya çalışıldı, Elazığ Valisi Ali Galip ile Malatya mutasarrıfı ve bir İngiliz binbaşısı da kongrenin önünü kesmeye uğraştı (Temizgüney). Hüküm okurun: Anlatılar yan yana verildi; değerlendirme okura bırakıldı.

Yanıt yazmak için giriş yapın.

Giriş yap