Cebel Sahaba (Site 117), Nil Vadisi'nde, Sudan'ın Mısır ile kuzey sınırı yakınında bulunan tarih öncesi bir mezarlık alanıdır. Alan bugün Nasır Gölü'nün suları altındadır. Kadan kültürüyle ilişkilendirilir ve 1964'te Fred Wendorf yönetimindeki bir ekip tarafından bulundu.
Veri farkı: 1988'deki ilk tarihleme, şiddeti 14.979 – 18.568 yıl öncesine (yaklaşık MÖ 16.618 – 13.029) koydu; bu tarih, kolajen korunmasının zayıf olması nedeniyle 2010'ların sonunda reddedildi. 2021 çalışması 13.400 – 18.600 yıl öncesi (yaklaşık MÖ 16.650 – 11.450) aralığını verdi; dentin tarihlemesine dayanan en iyi tahmin 13.362 – 13.727 yıl öncesidir (yaklaşık MÖ 11.777 – 11.412). Alanın tek bir çatışmanın mı, bir gömü yerinin mi yoksa süreğen şiddetin mi sonucu olduğu da kesin değildir.
Bulgular
Alan, bilinen en eski savaş ya da sistemli gruplar arası şiddet kanıtı olarak sıkça anılır. 2021'de yayımlanan yeniden inceleme, 41 bireyde (yüzde 67,2) iyileşmiş ve iyileşmemiş yaraların birlikte görüldüğünü saptadı. Bu bulgu, Nil vadisindeki topluluklar arasında aralıklı ve tekrarlanan şiddeti güçlü biçimde destekler. Yaralardan çıkarılan atış yönleri, meydan savaşlarından çok bir dizi baskın ya da pusuya işaret eder. Yaraların en az yarısının atılan silahlardan kaynaklanması, saldırıların grup içinden değil gruplar arasından geldiğini gösterir. Silahlar çoğunlukla hafif oklar, ama daha ağır oklar ya da atma mızraklarıydı.Kimler?
Kalıntılar yakında bulunan Kadan eserleri nedeniyle Kadan kültürüne bağlanır. Ancak 2021 çalışması, eserlerin konumu ve Aşağı Nubya'da başka kültürlerin de bulunması nedeniyle bu bağa ihtiyatla yaklaşır. Cinsiyeti belirlenebilen bireylerin yüzde 48,7'si kadın, yüzde 51,3'ü erkekti; cinsiyete dayalı bir ayrım görülmez.Neden
1993'te yayımlanan bir çalışma, çatışmanın iklim değişikliği nedeniyle çıktığını ileri sürdü: Kadan kültürü ekin hasadını geliştiren ilk kültürler arasındaydı, iklim değişikliği verimi düşürdü ve kaynak azlığı yerel toplulukları geçim olanakları için çatışmaya itti. 2021 çalışması da büyük iklim ve çevre değişikliklerini en olası açıklama olarak gördü.Veri farkı: 1988'deki ilk tarihleme, şiddeti 14.979 – 18.568 yıl öncesine (yaklaşık MÖ 16.618 – 13.029) koydu; bu tarih, kolajen korunmasının zayıf olması nedeniyle 2010'ların sonunda reddedildi. 2021 çalışması 13.400 – 18.600 yıl öncesi (yaklaşık MÖ 16.650 – 11.450) aralığını verdi; dentin tarihlemesine dayanan en iyi tahmin 13.362 – 13.727 yıl öncesidir (yaklaşık MÖ 11.777 – 11.412). Alanın tek bir çatışmanın mı, bir gömü yerinin mi yoksa süreğen şiddetin mi sonucu olduğu da kesin değildir.