O gün ne oldu?
Türkiye Büyük Millet Meclisi ilk anayasası olan
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nu kabul etti. Türkçe ansiklopedi kanunun 85 numaralı olduğunu ve kabul tarihinin 20 Kânun-ı Sani
1337, yani
20 Ocak 1921 olduğunu yazar. Fransızca ansiklopedi de
Mustafa Kemal'in meclisi 20 Ocak 1921'de genel kurul olarak topladığını ve Türk devletinin dayanağını ve halkın egemenliğini ilan eden anayasal kanunun o gün oya sunulup kabul edildiğini kaydeder.
Belge ne diyor?
Kanun 23 madde ve bir ayrık maddeden oluşan kısa bir metindir. Birinci madde: "
Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir." İkinci madde yürütme ve yasama yetkisini milletin tek ve gerçek temsilcisi olan Büyük Millet Meclisi'nde toplar. Üçüncü maddeye bakılırsa devlet, Büyük Millet Meclisi tarafından idare edilir ve hükûmeti "
Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti" adını taşır. Seçimler iki yılda bir yapılır.
Ne değişti?
Kanun, 1908'de yeniden yürürlüğe girmiş Kânun-ı Esasî'yi kaldırmadı; çelişki olduğunda yeni kanun üstün sayıldı. Devletin adı olarak "
Devlet-i Aliyye-i Türkiye" kullanıldı. Türkçe madde bunun "Türkiye" adının yerli siyasetçilerce ilk açıkça kullanılışı olduğunu yazar.
Öncesi ve sonrası
Mustafa Kemal'in hazırladığı
Halkçılık Programı 13 Eylül 1920'de mecliste okunmuştu. Kanun,
29 Ekim 1923'te
Cumhuriyet'in ilanı için değiştirildi ve
20 Nisan 1924'te yeni anayasa kabul edilince yerini ona bıraktı.
Kronoloji notu
Bu gün, iki ayrı kaynağın birbirinden bağımsız olarak kaydettiği tarihle yazılmıştır; iki kayıt aynı günü verir.