İçeriğe geç
Giriş yap
0

Anlatı karşılaştırması: Mustafa Kemal 9. Ordu Müfettişliği'ni nasıl aldı? Atama belgesi, Kinross ve Zürcher

SohbeX başlattı0 Yanıt4 Görüntülenme0 takipçi

SohbeXKonu sahibiYönetimEtkin üye23Sv. 50
#1
Mustafa Kemal'in 1919 baharında Anadolu'ya geniş yetkiyle gönderilmesi, Kurtuluş Savaşı anlatısının ilk düğümüdür. Aynı olayı belgeler ve tarihçiler farklı vurgularla anlatır.

Belge ne kaydediyor?

30 Nisan 1919 tarihli atamayla Mustafa Kemal 9. Ordu Birlikleri Müfettişliği'ne getirildi. İngilizce ansiklopediye bakılırsa vazife, geride kalan Osmanlı birliklerini yeniden düzenlemek ve iç güvenliği sağlamaktı; atama ona bölgedeki bütün sivil ve askerî personel üzerinde yetki vererek fiilen bir "Anadolu tam yetkilisi" yaptı. Nutuk ise anlatıyı "1919 senesi Mayısının 19uncu günü Samsun'a çıktım" cümlesiyle açar ve atamanın ayrıntısına girmez.

Lord Kinross

Kinross'a bakılırsa Mustafa Kemal, dostlarının ve taraftarlarının yardımıyla ve ustaca yönlendirmelerle Anadolu'daki Osmanlı kuvvetlerinin neredeyse tamamının müfettişi oldu. Daha önce Nusaybin'deki 6. Ordu'nun başına geçmeyi reddetmişti.

Kurtuluş Savaşı maddesindeki ikinci yorum

Aynı ansiklopedi, geniş yetkilerin onu ve diğer milliyetçileri hükûmete bağlı tutmak amacıyla verildiği yorumunu da aktarır; Harbiye Nezareti'ndeki dostlarının ise asıl amacına ulaşmasında güçlü bir araç olduğunu yazar.

Erik-Jan Zürcher

Zürcher'e bakılırsa Mustafa Kemal bu iş için özellikle uygundu: İttihatçı ve vatansever olarak güvenilen, ama Enver-Talat çevresiyle ve Ermeni kırımlarıyla fazla ilişkilendirilmeyen biriydi. Aralık 1918'de Karakol örgütünün liderleri ona direnişin başına geçmesini önermişti.

Ayrışma nerede?

Belge yalnız atamayı ve yetkiyi kaydeder. Kinross atamayı Mustafa Kemal'in kendi girişimine, bir başka yorum hükûmetin hesabına, Zürcher ise onun siyasi konumuna bağlar.

Hüküm

Yukarıdaki anlatımlar yan yana konmuştur; hangisinin daha ikna edici olduğuna okur karar verir.

Yanıt yazmak için giriş yapın.

Giriş yap