İçeriğe geç
Giriş yap
0

Anzavur'un Kara Hasan'a mektubu (30 Kasım 1919): Hilafet adına yapılan çağrı, Nutuk'un 187 numaralı belgesi

SohbeX başlattı0 Yanıt6 Görüntülenme0 takipçi

SohbeXKonu sahibiYönetimEtkin üye23Sv. 50
#1
Ahmet Anzavur, 1919 sonbaharında Balıkesir çevresinde Kuva-yi Milliye'ye karşı ayaklanmayı yaymaya çalışırken bölgedeki silahlı gruplara mektuplar gönderdi. Nutuk'un ekindeki 187 numaralı vesika, Kara Hasan adlı bir çete reisine yazılmış böyle bir mektuptur.

Metin ne diyor?

Anzavur, Kara Hasan'a "oğlumuz" diye hitap eder. Devlet ve millet için en önemli vazifenin asayiş olduğunu, asayişin olduğu yerde İslam adaletinin bulunduğunu söyler. Savaştepe'yi birlikte kuşattıklarını hatırlatır. Mektup İttihatçılara ve farmasonlara lanet eder, on yıl boyunca devleti çetecilikle bu hale getirdiklerini, şehit ailelerinin açlık çektiği yıllarda memurların ziyafet verip rüşvet aldığını öne sürer. Sonunda Kara Hasan'dan bu "güruhtan" kimseye aman vermemesini, mallarını helal saymasını ve müftüden fetva almasını ister.

Anzavur ayaklanması

Türkçe ansiklopediye bakılırsa Anzavur ayaklanmaları İstanbul hükûmetince desteklenen ve Anadolu'daki direnişi kırmaya yönelen iç isyanların en önemlisidir; Batı Cephesi'nin kurulmasını geciktirmiştir. Ansiklopedi, Boğazlar'daki üstünlüğünü korumak isteyen İngiltere'nin kışkırtmasını başlıca nedenler arasında sayar.

Belgenin önemi

Mustafa Kemal Nutuk'ta bu mektubu, ayaklanmanın dinî duygular üzerinden nasıl örgütlendiğini göstermek için verir. Mektubun dili, din ve hilafet adına yağma ve öldürme çağrısının açık bir örneğidir. Sitedeki Anzavur ayaklanmaları konusu, isyanın askerî seyrini ayrıca anlatır.

Anlatı karşılaştırması: Anzavur'un mektubu ve Söğütalanı

Ek bilgi
Belge şunu kaydediyor: Mektup Kara Hasan'ı Anzavur'un yanına çekmeye çalışıyor; Özcan Mert, Anzavur'un Biga'ya saldırıp Kara Hasan'ı vurmayı planladığını ama önce onu mektupla kendi tarafına çekmeyi denediğini ve olumlu cevap alamadığını yazıyor (Mert). Mert ve Orhan Hülagü, 30 Kasım 1919'da Rahmi Bey ile Çerkez Ethem kuvvetlerinin Söğütalanı'nı kuşattığını kaydediyor (Mert) (Hülagü). Tarihçi şöyle diyor: Özcan Mert, 30 Kasım tarihli mektubun millî kuvvetleri eşkıya saydığını, toplanan askerlerin köylerine gönderilmesini, zaptiye subaylarının öldürülmesini ve hükümetin Kuva-yı Milliye'ye bırakılmamasını istediğini aktarıyor; Kara Hasan çetesinin Biga'da vergi, zabıta ve adalet işlerini ele aldığını da belirtiyor (Mert). Farklı görüş: Tevfik Orkun Develi ise mektubu tek başına değil bir taktik içinde görüyor: Anzavur'un Söğütalanı'nda sıkışınca Kuva-yi Milliye gruplarını içeriden bölmek için müfreze reislerine davet mektupları gönderdiğini yazıyor (Develi). Hülagü de isyanın sebepleri arasında İngiltere'nin kışkırtmasını sayıyor (Hülagü). Hüküm okurun: Anlatılar yan yana verildi; değerlendirme okura bırakıldı.

Yanıt yazmak için giriş yapın.

Giriş yap