İçeriğe geç
Giriş yap
0

Türkiye'de radyo 1938'de Ankara Radyosu ile mi başladı? 6 Mayıs 1927 Sirkeci yayını

SohbeX başlattı0 Yanıt10 Görüntülenme0 takipçi

Neden önemli

İlk düzenli yayın 6 Mayıs 1927'de İstanbul'da yapılmıştır. İngilizce ansiklopedi de ilk yayının bu tarihte başladığını kaydeder. 1938 tarihi, ilk yayın değil, Ankara'daki güçlü devlet radyosunun açılış tarihidir.

Konunun “Sonuç” bölümünden
SohbeXKonu sahibiYönetimEtkin üye23Sv. 50
#1
Ankara Radyosu'nun 1938'deki açılışı çok bilindiği için "Türkiye'de radyo yayıncılığı Ankara'da başladı" sözü sık tekrarlanır. Belgeler ilk yayının İstanbul'da, on bir yıl önce yapıldığını gösterir.

Telsiz kanunu

1925'te çıkarılan "Telsiz Tesisi Hakkında Kanun" ile ülke genelinde telsiz şebekesi kurulması öngörülmüş, ihaleyi kazanan bir Fransız şirketi İstanbul ve Ankara'da vericileri yapmıştır. 1927'de bu tesis hizmete girmiş ve New York, Londra, Berlin, Viyana, Moskova ve Tahran ile bağlantı kurulmuştur.

İlk yayın

İstanbul Radyosu 6 Mayıs 1927'de Sirkeci'deki Büyük Postane binasının bodrum katında yayına başlamıştır. Henüz kimsenin radyo alıcısı olmadığı için yayın, kapının üstüne konan hoparlörden dinletilmiştir.

Şirket

8 Eylül 1927'de İş Bankası ve Anadolu Ajansı'nın sermayenin yüzde 70'ine sahip olduğu Türk Telsiz Telefon Anonim Şirketi kurulmuştur; ortaklar arasında Cemal Hüsnü Taray ve Falih Rıfkı Atay vardı. Şirket zarar edince sözleşmesi 1936'da yenilenmemiş, radyo 8 Eylül 1936'da PTT'ye devredilmiştir.

İlk naklen yayın

İstanbul Radyosu'nun ilk naklen yayını 3 Şubat 1932'de Kadir Gecesi'nde bir camiden yapılmıştır. İlk yayınlar akşam saatlerinde ve beş saatle sınırlıydı; giderler yıllık 10 liralık abone ücretiyle karşılanamamıştır.

Sonuç

İlk düzenli yayın 6 Mayıs 1927'de İstanbul'da yapılmıştır. İngilizce ansiklopedi de ilk yayının bu tarihte başladığını kaydeder. 1938 tarihi, ilk yayın değil, Ankara'daki güçlü devlet radyosunun açılış tarihidir.

Anlatı karşılaştırması: Sirkeci mi, Ankara mı?

Ek bilgi
Belge şunu kaydediyor: 1925'te çıkarılan Telsiz Tesisi Hakkında Kanun, Ankara'da büyük bir telsiz istasyonu kurulmasını ve ülke içinde bir telsiz şebekesi oluşturulmasını öngördü; İstanbul ve Ankara'daki vericiler 1927'de hizmete girdi. Tarihçi şöyle diyor: Dr. Hale Yaylalı, İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi'ndeki makalesinde deneysel ilk radyo yayınının tarihini kesinleştiren bir belge bulunmadığını, Şevket Süreyya Aydemir'in ilk denemeyi eğitimci Rüştü Uzel'e bağladığını, 27 Mart 1927 gecesi İstanbul Telsizi'nden ilk konserin verildiğini, nisan boyunca deneme yayınları sürdüğünü ve ilk yayının 6 Mayıs 1927'de Sadullah Gazi Evranos'un anonsuyla İstanbul'da başladığını yazıyor (Yaylalı, 2018). Işkın Özbulduk Kılıç ile Tezcan Kaplan da İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi'nde, Rüştü Uzel'in 19 Mart 1923'te İstanbul Öğretmen Okulu'nda öğrencileriyle bir deneme yaptığını, stüdyonun Sirkeci'de Büyük Postane binasına kurulduğunu ve bu deneme ile 1927'nin süreksiz yayınları sayılmazsa ilk radyo yayınının 6 Mayıs 1927'de başladığını aktarıyor (Özbulduk Kılıç ve Kaplan, 2023). Farklı görüş: Hilmi Bengi ise Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi'ndeki makalesinde Ankara Radyosu'nun yayına ne zaman başladığı konusunda net bir bilgi olmadığını vurguluyor (Bengi, 2020); Yaylalı da Ankara için kesin bir tarih bulunmadığını, yalnız 1927 kasımından itibaren yayın yapıldığına dair bilgilere rastlanıldığını yazıyor. Hüküm okurun: Anlatılar yan yana verildi; değerlendirme okura bırakıldı.

Yanıt yazmak için giriş yapın.

Giriş yap