İçeriğe geç
Giriş yap
0

Şakir Zümre (1885-1966): Bulgaristan'daki ataşe Mustafa Kemal'in dostu, Haliç'teki ilk özel savunma fabrikasının kurucus

SohbeX başlattı0 Yanıt3 Görüntülenme0 takipçi

SohbeXKonu sahibiYönetimEtkin üye23Sv. 50
#1
Şakir Zümre, Cumhuriyet döneminin ilk sanayicilerinden, iş adamı ve hukukçudur. 1885'te Varna'da doğdu, 16 Haziran 1966'da öldü.

Cenevre'den Sobranya'ya

Babası Ahmed Bey, annesi Hesna Hanım'dır. Varna'daki öğreniminden sonra Cenevre Lisesi'ni ve Cenevre Hukuk Fakültesi'ni bitirdi, 1908'de Varna'ya döndü; Balçık'ta avukatlık ve ticaret yaptı. Birinci Dünya Savaşı sırasında Bulgar parlamentosu Sobranya'ya Varna Türk milletvekili olarak girdi.

Ataşe Mustafa Kemal

Teyzesinin oğlu Fevzi Paşa aracılığıyla, o yıllarda Bulgar başkentinde askerî ataşe olan Mustafa Kemal ile tanışıp yakın dost oldu. Savaşta Makedon bomba imalatçısı Tüfekçiyef'in el bombalarının, Bulgar başvekili Radoslavov'un bilgisiyle Çanakkale cephesine düzenli gönderilmesini sağladı. Savaş sonunda Bulgaristan'ı Türkiye lehine savaşa sokmakla suçlanıp hapsedildi; yedi ay sonra serbest kaldı.

Millî Mücadele

Bulgaristan'dan Anadolu'ya silah ve bomba sağladı. Bu hizmeti için TBMM ona beyaz şeritli İstiklal Madalyası verdi. Savaştan sonra ailesiyle Türkiye'ye yerleşti.

Fabrika

Mustafa Kemal Paşa'nın tavsiyesiyle 1925'te Haliç'te, Karaağaç mevkiinde (bugün Miniatürk'ün bulunduğu alan) işgal yıllarında harap edilmiş bir tapa fabrikasının sağlam kalan kısımları üzerinde Türk Sanayii Harbiye ve Madeniye Fabrikası'nı kurdu. Bu, savunma sanayisinin ilk özel sektör fabrikasıdır. İlk üretimi Bulgaristan'dan getirilen bir ekip yaptı; 1930'larda yetiştirilen Türk işçiler onların yerini aldı. Fabrikada 100, 300, 500 ve 1000 kiloluk uçak bombaları, yangın bombaları ve ilk Türk denizaltı su bombaları üretildi. İkinci Dünya Savaşı yıllarında Bulgaristan, Polonya, Mısır ve Yunanistan'a ihracat yapıldı; fabrika iki bin kişi çalıştırdı.

Sobalar

Savaştan sonra silah üretimini bırakıp döküm eşya, tarım aletleri, ütü, İş Bankası kumbaraları ve "Zümre", "Çiftlik", "Köylü" gibi adlarla sobalar üretti. 1948 Türkiye İktisat Kongresi'ne katıldı. Fabrika onun ölümünden dört yıl sonra, 1970'te üretimi durdurdu.

Yanıt yazmak için giriş yapın.

Giriş yap