İçeriğe geç
Giriş yap
0

Şeref Aykut (1874-1939): Trablus sürgünü gazeteci, Edirne mebusu, Malta sürgünü ve Kemalizm kitabının yazarı

SohbeX başlattı0 Yanıt4 Görüntülenme0 takipçi

SohbeXKonu sahibiYönetimEtkin üye23Sv. 50
#1
Mehmet Şeref Aykut, son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Edirne mebusu olan ve İstanbul'un işgalinden sonra Malta'ya sürülen siyasetçidir. 1874'te Edirne'de, Miralay Arif Bey ile Fatma Hanım'ın oğlu olarak doğdu. 1939'da İstanbul'da öldü.

Öğrenim

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı yüzünden ailesiyle İstanbul'a göçtü. Galatasaray Lisesi'ne, sonra Mercan İdadisi'ne devam etti; 1895'te İstanbul Hukuk Mektebi'ni bitirerek avukatlığa başladı.

Trablusgarp sürgünü

Türkçülük ve Türkçeyi Osmanlıcadan arındırma düşünceleri, II. Abdülhamid yönetimine karşı tutumu yüzünden 1896'da bir jurnalle, sekiz arkadaşıyla gizli cemiyet kurmak suçlamasıyla hapse atıldı. Yıldız'daki divanıharpte yargılanıp sekiz yıl sürgüne mahkûm edildi ve 1897'de Trablusgarp'a gönderildi. Yirmi dokuz ay sonra kaçarak 15 Nisan 1899'da İzmir'e geldi.

Gazeteci

İzmir'de "Ahenk" ve "Hizmet" gazetelerinde tefrika, makale ve Fransızcadan çeviriler yayımladı. II. Meşrutiyet'ten sonra Edirne'de çıkan Yeni Edirne gazetesinin başyazarı oldu.

Malta ve TBMM

Edirne mebusu olarak girdiği son Meclis-i Mebusan, 16 Mart 1920'de İstanbul'un işgaliyle dağıtıldı; işgal kuvvetleri onu tutuklayıp Malta'ya sürdü. Döndükten sonra TBMM'ye katıldı ve I., IV., V. ve VI. dönemlerde Edirne milletvekili olarak bulundu. Türk Millî Hareketi'nin ve Cumhuriyet Halk Partisi'nin ilk dönem önde gelen isimlerindendi.

Veri farkı

Ölüm günü: Türkçe biyografi 17 Mayıs 1939, İngilizce biyografi 18 Mayıs 1939 yazar.

Anlatı karşılaştırması: Şeref Aykut: Abdülhamit döneminin sürgünü

Ek bilgi
Belge şunu kaydediyor: Mehmet Şeref 1874'te Edirne'de doğdu, Galatasaray ve Mercan'da okudu, mektuplaşmaları ihbar edilince sürgüne gönderildi, sonra İzmir'de gazetecilik yaptı, Edirne mebusu olarak Malta'ya sürüldü ve 25 Nisan 1921'de TBMM'ye katıldı (Çelebi) (Madaş). Tarihçi şöyle diyor: Mevlüt Çelebi 1896'da tutuklanıp sekiz yıl sürgüne mahkûm edildiğini, Trablusgarp'a gönderildiğini ve yirmi dokuz ay sonra, 1899 sonunda oradan kaçarak İzmir'e geldiğini yazıyor (Çelebi). Emre Madaş ise Mehmet Şeref'in Yemen'e sürüldüğünü ve sekiz yıllık sürgün hayatından sonra İzmir'e geldiğini kaydediyor (Madaş). Farklı görüş: Ayrılık sürgün yerinde (Trablusgarp mı Yemen mi) ve sürgünün süresinde (yirmi dokuz ay mı sekiz yıl mı) (Çelebi) (Madaş). Hüküm okurun: Anlatılar yan yana verildi; değerlendirme okura bırakıldı.

Yanıt yazmak için giriş yapın.

Giriş yap