Kurt Kanunu, Kemal Tahir'in ilk baskısı 1969'da çıkan romanıdır. 1926'da Mustafa Kemal Paşa'ya yapılması planlanan suikastın arka planını, eski İttihat ve Terakki üyelerinin gözünden anlatır. Adı, "kurtlukta düşeni yemek kanundur" sözünden gelir.
Yapı
"Kanlı Tuzak", "Sürek Avı" ve "İnsanlık Sorumu" adlı üç bölümden oluşur. Anlatıcılar sırasıyla Abdülkerim Bey (gerçekte eski Ankara Valisi Abdülkadir Bey), Kara Kemal ve Kara Kemal'in çocukluk arkadaşı Emin Bey'dir.Konu
Roman, Abdülkerim'in suikastı planladığını öğrendiği eski Lazistan mebusu Ziya Hurşit'i ve adamlarını Temmuz 1926'da İstanbul'dan İzmir'e yolcu etmesiyle açılır. Suikast ortaya çıkınca Abdülkerim, suikast planından habersiz Kara Kemal'i kaçmaya ikna eder; ikisinin saklanma ve kaçış süreci izlenir.Tepki
Eser 1969'da yayımlanınca cumhuriyet yönetimini eleştirdiği ve Mustafa Kemal Paşa'yı küçük düşürdüğü yönünde iddialara yol açmıştır.Anlatı karşılaştırması: Bölümler ve romanın konusu
Ek bilgi
Belge şunu kaydediyor: Kemal Tahir'in Kurt Kanunu romanının ilk baskısı 1969'da çıktı; 1926 İzmir suikastının hazırlanışını ve eski İttihatçılar arasındaki iktidar kavgasını anlatır. Araştırmacılar şöyle diyor: Muhammet Başol, romanı metinsellik açısından incelediği makalesinde eserin üç bölümden oluştuğunu, bunların Kanlı Tuzak, Sürek Avı ve İnsanlık Sorunu olduğunu, romanın İzmir suikastını, İttihat ve Terakkicilerin iktidar kavgasını ve tasfiye sürecini anlattığını yazıyor (Başol). Derya Kılıçkaya da ASSOS dergisindeki 2023 tarihli makalesinde İzmir suikastının arka planını ve eski İttihatçılar arasındaki iktidar kavgasını anlatan romanın 1969'daki yayımından beri özellikle sol çevrelerden büyük tepki gördüğünü ve adını "Kurtlukta düşeni yemek kanundur" sözünden aldığını belirtiyor (Kılıçkaya). Farklı görüş: Üçüncü bölümün adı Başol'da "İnsanlık Sorunu" olarak geçiyor; konu gövdesinde "İnsanlık Sorumu" yazılı. Kılıçkaya romanı, suikast davasında suçlu bulunup idam edilen ve romanın içinde fon karakter olarak yer alan Mehmed Cavid Bey üzerinden okuyor. Hüküm okurun: Anlatılar yan yana verildi; değerlendirme okura bırakıldı.