Tarih öncesi savaş, yazılı tarihi bulunmayan toplumlar arasında yaşanan savaşları ifade eder. Bu konuda savaş, özerk ve yazı öncesi topluluklar arasındaki örgütlü öldürücü saldırganlık durumu olarak geniş biçimde tanımlanır.
Fikir tarihindeki tartışma
İnsanlığın doğal durumunda savaşın var olup olmadığı ve nasıl tanımlanacağı, en az
Thomas Hobbes'un 1651'de "herkesin herkese karşı savaşını" öne sürmesinden bu yana tartışmalıdır. Bu görüşe Jean-Jacques Rousseau 1755 ve 1762'deki eserleriyle doğrudan karşı çıktı. Tartışma bugün antropoloji, arkeoloji, etnografya, tarih, siyaset bilimi, psikoloji ve primatolojide sürmektedir.
Paleolitik
Antropolog Raymond C. Kelly, ilk avcı-toplayıcı toplulukların nüfus yoğunluğunun silahlı çatışmadan kaçınmaya yetecek kadar düşük olduğunu düşünür. Kelly'ye bakılırsa bu "Paleolitik savaşsızlık" dönemi, yerleşik yaşamla birlikte gelen ekonomik ve toplumsal değişimler yerleşimlere örgütlü baskınları özendirene dek sürdü.
Üst Paleolitik mağara resimlerinin hiçbiri insanların birbirine açıkça saldırdığını göstermez; ancak oklarla delinmiş insan tasvirleri vardır.
Kanıt sorunu
Paleolitik insanlar küçük, hareketli gruplar hâlinde, düşük nüfus yoğunluğuyla yaşadığı için açık kanıt bulma olasılığı düşüktür. Bir araştırma grubu, kanıt azlığının savaşın yaygın olmadığını düşündürse de savaşın hiç olmadığı varsayımını desteklemediğini savunur.
Epipaleolitik ve Mezolitik
Bir tarih öncesi katliam olabilecek en eski arkeolojik kayıt, kuzey
Sudan'daki Cebel Sahaba'dır. Kenya'daki Nataruk'ta yaklaşık 10.000 yıllık kalıntılarda ölümcül yaralanma izleri bulundu. İber Yarımadası'nın Mezolitik kaya sanatında okçu grupları arasındaki açık savaş sahneleri görülür.
Silahlar
Erken savaşı yay, topuz ve sapanın gelişimi etkiledi. Yay, saldırganın yakın dövüşe kıyasla çok daha az risk alarak saldırmasını sağladığı için erken savaşın en önemli silahı oldu.