Tell Brak,
Suriye'nin Yukarı Habur bölgesinde, Haseke kentinin elli kilometre kuzeydoğusunda bulunan ve dünyanın bilinen en erken kentlerinden biri sayılan bir höyüktür. Tell Majnuna ise ana höyüğün 600 metre kuzeydoğusunda yer alan küçük bir yan tepedir.
Erken kent
Kuzey
Mezopotamya'da Ubeyd sonrası dönem Geç Kalkolitik ya da Kuzey Uruk dönemi olarak isimlendirılır. Tell Brak bu dönemde büyümeye başladı. MÖ 4200 – 3900 arasında kent surları inşa edildi ve yerleşim höyüğün dışına taşarak bir aşağı şehir oluşturdu.
Majnuna'daki mezarlar
Brak'ın F evresinin erken aşamasında (yaklaşık MÖ 3800 – 3600) kent 130 hektara ulaştı. Bu dönemde Tell Majnuna'da, çoğunluğu çocuk, ergen ve genç yetişkinlerden oluşan dört toplu mezar bulundu. Majnuna tepesinin kendisi iki yüzyıl boyunca biriken çöplerden oluşmuştu.
Yorumu
Araştırmacılar bu mezarları, kentleşme sürecine iç toplumsal gerilimin ve savaşın örgütlenmesindeki artışın eşlik ettiğinin işareti olarak yorumlar. Aynı dönemde güneyde Uruk toplumları ticari ve askeri yollarla etki alanlarını genişletiyordu.
Göz Tapınağı
F evresinin ilk yarısında, içinde binlerce küçük kaymaktaşı "göz idolü" bulunduğu için Göz Tapınağı adı verilen yapı inşa edildi.
Kazı tarihi
Tell Brak'ı ilk kez 1937'de Max Mallowan kazdı; 1979 – 2011 arasında farklı ekipler düzenli kazılar yaptı. Çalışmalar
Suriye iç savaşı nedeniyle durdu.