Alplerin kazık yapıları: Göl kıyısındaki tarih öncesi köyler (MÖ 5000 – 500)

Alplerin kazık yapıları, Alpler ve çevresindeki altı ülkede, göl kıyılarında, ırmak boylarında ya da sulak alanlarda kurulmuş tarih öncesi yerleşimlerin kalıntılarıdır. Bilinen 937 yerleşim yerinin 111'i 2011'de ortak bir kayıtla UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.

Kapsam

• Yerleşimler MÖ 5000 ile MÖ 500 arasına tarihlenir.
• Alanlar İsviçre, Avusturya, Fransa, Almanya, İtalya ve Slovenya'dadır; 56'sı İsviçre'dedir.
• Kalıntıların çoğu bugün su altında, göl kıyılarında ya da bataklıklardadır.

Neden bu kadar iyi korundular?

Suya doymuş toprak, ahşap, tohum ve kumaş gibi organik malzemelerin çürümesini önler. Bu sayede arkeologlar tarım, hayvancılık ve maden işçiliğinin dört bin yılı aşkın gelişimini ayrıntılı biçimde izleyebilmiştir.

Ağaç halkalarıyla kesin tarih

Ahşap yapı parçaları ağaç halkası yöntemiyle (dendrokronoloji) çok kesin biçimde tarihlenebilir. Bu, tüm köylerin nasıl kurulduğunu, nasıl büyüdüğünü ve uzun dönemler boyunca nasıl değiştiğini anlamayı sağlar.

Önemli buluntular

• Çakmaktaşı, deniz kabuğu, altın, kehribar ve çanak çömlek ticaretinin Alpleri aşan yollarına ait izler,
• Oyma kanolar ve tahta tekerlekler; bunların bir bölümü dingilleriyle birlikte korunmuş, yaklaşık MÖ 3400'e tarihlenen iki tekerlekli arabalara aittir ve dünyanın korunmuş en eski tekerlekleri arasındadır,
• Avrupa'nın yaklaşık MÖ 3000'e tarihlenen en eski kumaşları.

Önemi

Buluntular, Alp göllerinin çevresinde yaşamış otuz kadar farklı kültür grubunun gündelik hayatına ve Avrupa'nın ilk tarım toplumlarına eşsiz bir pencere açar.