YKS TYT · Matematik · Konu 5/9
Oran-Orantı ve Problemler
Özet
TYT problemlerinin yarısı sayı, kesir, yaş, yüzde, karışım ve hareket problemleridir. Bilinmeyeni doğru seçmek denklemi kısaltır.
Kavramlar
Yaş problemi
İki kişinin yaş farkı her zaman sabittir.
Yüzde
%x artış: yeni = eski · (1 + x/100); ardışık artışlar çarpılır.
Hareket
Yol = hız × zaman; karşılıklı harekette hızlar toplanır, aynı yönde farkı alınır.
Kurallar ve formüller
- Ortak iş: 1/t = 1/t₁ + 1/t₂ · Ortalama hız = toplam yol / toplam zaman
Çözümlü örnekler
1Bir mal %20 zamlanıp sonra %20 indirime giriyor. İlk fiyata göre değişim nedir?
Çözümü göster
1,2 · 0,8 = 0,96 → %4 azalmış.
Sık yapılan hatalar
- Ardışık yüzde değişimleri toplamak.
Püf noktası
Yaş sorusunda tabloyu "şimdi – x yıl önce – y yıl sonra" sütunlarıyla kur.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.