Britanya Hindistanı

Britanya Hindistanı, Sömürge Hindistanı, Britanya Râjı ya da Hindistan İmparatorluğu (/rɑːdʒ/ RAHJ; Hindustânî rāj, 'hükümranlık', 'yönetim' veya 'hükûmet' kelimesinden gelir), 1858'den 1947'ye kadar Hint alt kıtası üzerinde hüküm süren Britanya Kraliyeti yönetimiydi. Bu dönem ayrıca Hindistan'da Kraliyet yönetimi veya Hindistan'da doğrudan yönetim olarak da adlandırılır. Britanya kontrolü altındaki bölge, o zamanki kullanımda yaygın olarak Hindistan olarak adlandırılmaktaydı; bu bölge, Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı tarafından doğrudan idare edilen ve topluca Britanya Hindistanı olarak bilinen alanlar ile yerli hükümdarlarca yönetilen ancak Britanya süzerenliği altında bulunan prenslik devletlerini kapsamaktaydı. Bölge, resmî olmasa da bazen Hindistan İmparatorluğu olarak da anılmıştır. Hindistan olarak, Milletler Cemiyeti'nin kurucu üyesi ve 1945'te San Francisco'da Birleşmiş Milletler'in kurucu üyesi olmuştur. Hindistan; 1900, 1920, 1928, 1932 ve 1936 yıllarındaki Yaz Olimpiyatları'na katılan bir devlet olmuştur.

Resmi dili olan Hindustanî ile Hindu dili aynı diller değildir. Hindustanî bir Hindu-Urdu dilidir. Para birimi olarak "British Indian Rupee" (Britanya Hint Rupisi) kullanılırdı. İlk başta Doğu Hindistan Ticaret şirketi bölgede faaliyet gösteriyordu. İngilizler ve Hollandalılar bölgede hakim ticaret güçleriydiler. Babür İmparatorluğunun yıkılmasıyla İngilizler Hindistan'ı ele geçirdiler ve 1947'ye kadar üstünlüklerini kabul ettirdiler.

Bu yönetim sistemi, 1857 Hint Ayaklanması'nın ardından, 28 Haziran 1858 tarihinde Doğu Hindistan Şirketi'nin idaresinin (1876'da Hindistan İmparatoriçesi ilan edilecek olan) Kraliçe Victoria şahsında Kraliyet'e devredilmesiyle tesis edilmiştir. Bu süreç, Britanya Rajı'nın 1947 yılında iki egemen dominyon devletine bölünmesine kadar sürmüştür: Hindistan Dominyonu (sonradan Hindistan Cumhuriyeti) ve Pakistan Dominyonu (sonradan Pakistan İslam Cumhuriyeti ve 1971 Bangladeş Bağımsızlık Bildirisi ile Bangladeş Halk Cumhuriyeti). 1858'de Raj'ın başlangıcında, Aşağı Birmanya zaten Britanya Hindistanı'nın bir parçasıydı; 1858'de Raj döneminin başladığı yıllarda, Aşağı Birmanya hâlihazırda Britanya Hindistanı'nın bir parçasıydı; 1886'da Yukarı Birmanya'nın da ilhak edilmesiyle oluşan Birmanya, 1937'de müstakil bir Britanya sömürgesi olana dek özerk bir eyalet statüsünde idare edilmiş ve 1948'de istiklalini kazanmıştır. Bölge, 1989 yılında Myanmar olarak yeniden adlandırılmıştır. Aynı zamanda yine Raj döneminin başladığı yıllarda Britanya Hindistanı'na bağlı olan Aden Vilayeti de benzer şekilde 1937 yılında Aden Kolonisi adıyla ayrı bir sömürgeye dönüştürülmüştür.