Hatay meselesinin
Milletler Cemiyeti'ndeki aşamasında,
29 Mayıs 1937'de
Cenevre'de Türkiye ile
Fransa dışişleri bakanları iki ayrı antlaşma imzalamıştır.
İki metin
Birincisi
İskenderun Sancağı'nın toprak bütünlüğünü güvence altına alan antlaşmadır. İkincisi Türkiye-
Suriye sınırının dokunulmazlığına dairdir.
Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi'nde belgelere dayanarak
Hatay Devleti'nin kuruluşunu anlatan bir makale, ikinci antlaşmanın sınırı
3 Mayıs 1930 tarihli son sınır protokolündeki hatla tanıdığını ve sınır boyunda kışkırtmaların önlenmesini öngördüğünü belirtir.
Yürürlük
Antlaşmalar, onay belgelerinin
22 Temmuz 1937'de
Paris'te karşılıklı verilmesiyle yürürlüğe girmiştir.
Aynı gün Cenevre'de
Milletler Cemiyeti Konseyi aynı oturumda
Sancak'ın statüsünü ve ana yasasını kabul etmiştir. Sancak, iç işlerinde bağımsız, dış işlerinde
Suriye'ye bağlı ayrı bir varlık olacaktı. Türkiye ile
Fransa'nın imzaladığı güvence antlaşmaları, bu statünün dışarıdan bozulmamasını iki devletin taahhüdüne bağlamıştır.
Belleten'deki inceleme
Belleten'de yayımlanan "
Hatay Sorunu ve Türk-Fransız Siyasal İlişkileri (
1936-1939)" incelemesi, 1937 antlaşmalarını Türk-Fransız ilişkilerinde bir yumuşama dönemi olarak değerlendirir. Türk heyetinin başında Hariciye Vekili
Tevfik Rüştü Aras bulunuyordu. Ertesi yıl
Hatay Devleti kurulmuş, 1939'da Türkiye'ye katılmıştır.