Mehmet Nuri Yamut 1890'da doğdu. 1908'de Harp Okulu'nu teğmen olarak bitirdi. Manastır'daki 6. Kolordu'nun 50. Alayı'nda bölük subayıyken 1912'de Balkan Savaşı'nda esir düştü. Esaretten dönünce 1913'te Harp Akademisi'ne girdi; bir yıl sonra öğrenimini bırakıp orduya döndü ve Birinci Dünya Savaşı'nda çarpıştı.
Kurtuluş Savaşı
1919'da yeniden başladığı akademiyi 1920'de bitirerek kurmay oldu ve aynı yıl Anadolu'ya geçip Kurtuluş Savaşı'na katıldı. İstiklal Madalyası, Alman Demir Haç nişanı ve Gümüş Liyakat madalyası sahibiydi. 1935'e kadar çeşitli karargâhlarda ve bir süre Afganistan'da bulundu.Generallik
1935'te tuğgeneral, 1936'da tümgeneral, 1939'da korgeneral, 1945'te orgeneral oldu. 9. ve 57. Tümen, 2. ve 12. Kolordu, 2. ve 1. Ordu komutanlıklarında bulundu. Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ilk Kara Kuvvetleri Komutanı oldu; 1950'de Genelkurmay Başkanlığına getirildi.Zığındere anıtı
Gelibolu'daki 2. Kolordu'nun komutanıyken, Haziran-Temmuz 1915'te Zığındere'de (İngilizlerin verdiği adla Gully Ravine) şehit düşen askerler için Alçıtepe yakınında Saros Körfezi'ne bakan bir tepede 1943'te bir anıt yaptırdı. Halk arasında anıt için İstanbul'daki evini sattığı ve çevrede bulunan kemiklerin toplanıp anıtın altına gömüldüğü anlatılır; evini askerler için sattığı bilgisi İngilizce ansiklopedide de yer alır. Anıt Nuri Yamut Anıtı adıyla bilinir. 5 Haziran 1961'de öldü.Anlatı karşılaştırması: Zığındere anıtını kim, nasıl yaptırdı?
Ek bilgi
Belge şunu kaydediyor: Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı, Gelibolu'daki 2. Kolordu'nun komutanı Nuri Yamut'un 26 Haziran-12 Temmuz 1915 Zığındere savaşlarında şehit düşen 6.395 er ve erbaş için 1943'te Alçıtepe'de bir anıt yaptırdığını, kemiklerin 'Şehitlik 1915' yazılı kaidenin altına gömüldüğünü kaydediyor; Paşa'nın bunun için İstanbul'daki iki evini sattığının ise 'söylendiğini' belirtiyor (Tarihi Alan Başkanlığı). Tarihçi şöyle diyor: Umut Akcakaya, Atatürk Ansiklopedisi'nde Yamut'un 1940-1944 arasında Gelibolu'da kolordu komutanıyken savaş alanında köylülerin yığdığı şehit kemiklerini gördüğünü, bunları toplattığını ve onun gayretleriyle anıtın 1943'te yapıldığını yazıyor (Akcakaya). Farklı görüş: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi'nden Dr. Mithat Atabay, İhlas Haber Ajansı'na konuşurken anıtın Yamut kolordu komutanıyken onun yaptırdığı bir anıt olduğunu, fakat 'kendi parasıyla' yapılmadığını söylüyor; mimarın Asım Kömürcüoğlu olduğunu ve anıtın asıl adının Zığındere Şehitliği olması gerektiğini ekliyor (İHA). Hüküm okurun: Anlatılar yan yana verildi; değerlendirme okura bırakıldı.