Usatove kültürü (Ukraynaca Usatove, Rusça Usatovo), kuzeybatı ve batı Pontus bölgesinin (yaklaşık MÖ 3650–2740) Eneolitik bir grubudur; hem Cucuteni–Tripolye kültürünün hem de Kuzey Pontus'un Eneolitik bozkır kültürlerinin etkilerini taşır.
Yayılım
Usatove kültürü Karadeniz'in batısında ve kuzeybatısında, doğu
Romanya, Moldova ve güney
Ukrayna'da 50'yi aşkın yerde gelişti. Kültür adını Ukrayna'nın
Odesa Oblastı'ndaki Usatove köyünden alır.
Karışık bir kültür
Usatove kültürü,
Güneydoğu Avrupa'nın Eneolitik tarım kültürleri ile Pontus-Hazar bozkırındaki bozkır kültürlerinin etkilerinin bir karışımı gibi görünür.
Tarımcı ve bozkır izleri
Usatove'deki Eneolitik çiftçi kültürü etkileri arasında kil figürinler ve boyalı seramikler vardır; tümülüs (kurgan) gömüleri ile kabuk katkılı kaba kapları ise bozkır kültürleriyle paylaşır.
Metal
Kültür arsenikli tunç ve gümüş gibi metallerden yapılmış nesneler de sergiler; bu durum
Kuzey Kafkasya'nın yanı sıra Anadolu ile de temaslara işaret eder.
Ukrayna'daki yerler
Ukrayna'da Usatove kültürü yerleri ağırlıkla
Dinyester-
Tuna ırmakları arasındaki bölgede yer alır. Ukrayna'daki en büyük iki Usatove arkeolojik yeri olan Usatove-Velykyj Kuyalnik ile Mayaky, kurgan ve düz toprak mezarlıkları (nekropoller) içerir.
Kurgan varsayımı
Kurgan varsayımı içinde Usatove kültürü, yerli Cucuteni–Tripolye tarımcılarının bozkırdan gelen Hint-Avrupa halklarınca egemenlik altına alınmasını temsil eder. David W. Anthony'ye bakılırsa Cermen öncesi dillerin kökleri Usatove kültüründe yatıyordu.