Afanasyevo kültürü, Eneolitik dönemde, yaklaşık MÖ 3300 – 2500 arasında Minusinsk Havzası'nı ve Altay Dağları'nı kaplayan, güney Sibirya'nın erken bir arkeolojik kültürüdür.
Ad
Adını bugün
Rusya'nın Hakasya Cumhuriyeti'nde yer alan Afanasyeva Dağı'ndan alır. Burayı ilk kez 1920 – 1929 arasında arkeolog Sergey Teploukhov kazdı.
Moğolistan'a yayılma
Afanasyevo mezarları orta Moğolistan'daki Şatar Çuluu'ya kadar bulundu; bu, Altay Dağları'nın yaklaşık 1500 km ötesine bir yayılmayı doğrular. Kültür bugün Batı ve Orta Moğolistan tarih öncesinin ayrılmaz bir parçası kabul edilir.
Kökeni
David Anthony'nin görüşünde Afanasyevo nüfusu, yaklaşık MÖ 3700 – 3300 arasında Avrasya bozkırını aşarak Don-Volga bölgesindeki Yamnaya öncesi Repin kültüründen göç eden insanların soyundan gelir. Kültür, önceki yerel Sibirya kültürlerinden farklı olarak "batıdan gelen" bir topluluk olarak değerlendirilir. Afanasyevo maddi kültürü Yamnaya'ya çok benzer.
Tarım mumyaları
2021'de yayımlanan bir çalışma, MÖ 3. binyılın sonu ile 2. binyılın başına ait erken Tarım mumyalarının Afanasyevo halkıyla akraba olmadığını gösterdi. Bu mumyalar, komşularından tarım ve hayvancılığı öğrenmiş, genetik olarak yalıtılmış ve Eski Kuzey Avrasyalılardan türemiş bir topluluğa aitti.
Ekonomi
Afanasyevo toplulukları sığır, koyun ve keçi besleyen çobanlardı; avcılık da sürdü. Bakır ve az miktarda altın işledikleri bilinmektedir.