Gassul kültürü, Güney Levant'ta Orta ve Geç Kalkolitik döneme (yaklaşık MÖ 4400 – 3500) tarihlenen bir kültür ve arkeolojik evredir.
Tip alanı
Tip alanı Teleilat el-Gassul, bugünkü
Ürdün'de,
Ürdün Vadisi'nin doğusunda,
Lut Gölü'nün kuzey ucu yakınındadır. Alan 1929 – 1938 ve 1959 – 1960 arasında Cizvitler tarafından kazıldı; daha sonra
1967, 1975 – 1977 ve
1994 –
1999 yıllarında yeni kazılar yapıldı.
Yerleşim
Gassul evresi, kuzeyden gelip Güney Levant'a yerleşen, karma tarım yapan halkların küçük köyleriyle tanımlanır. Bir Gassul alt kültürü olan
Birüssebi kültürünün insanları, bölge arkeolojisinde eşsiz bir olgu olan yer altı konutlarında ya da kerpiçten yamuk evlerde yaşadı.
Duvar resimleri
Evler çoğu zaman dikkat çekici çok renkli duvar resimleriyle kaplıydı; en ünlü örneklerden biri "Gassul Yıldızı"dır.
Çanak çömlek
Çanak çömlek oldukça gelişmişti; ayaklı kâseler ve şarap üretimine işaret eden boynuz biçimli içki kapları bulunur.
Kalkolitik nitelik
Gassul halkı taş aletler kullanmakla birlikte bakır da eritiyordu. Ölülerini taş dolmenlere gömdükleri ve ikincil gömü uyguladıkları bilinir.
Bağlantılar
Gassul kültürü,
Mısır'daki Nakada I (Amra) kültürüyle yakından örtüşür; kendine özgü yayıklar ya da "kuş vazoları" gibi öğelerde
Girit'teki erken Minos kültürüyle de benzerlikler gösterir.
Önemi
Gassul kültürü, Güney Levant'ta bakır işçiliğinin ve köy yaşamının birlikte geliştiği evrenin en iyi tanınan örneğidir.