Baden kültürü ya da Baden-Pécel kültürü, yaklaşık MÖ 3520 – 2690 arasına tarihlenen, Kalkolitik çağdan Erken
Tunç Çağı'na uzanan bir arkeolojik kültürdür.
Yayılım
Kültür Orta ve
Güneydoğu Avrupa'da bulunur; özellikle Moravya (Çek Cumhuriyeti),
Romanya,
Macaristan, güney
Polonya, Slovakya, kuzey Hırvatistan ve doğu
Avusturya'dan bilinir. Baden çanak çömleğinin ithal örnekleri
Almanya ve
İsviçre'de de bulunmuştur.
Araştırma tarihi
Kültür, Avusturyalı tarihöncesi araştırmacısı Oswald Menghin tarafından
Viyana yakınındaki Baden kentinin adıyla isimlendirıldı. Ossarn grubu ya da Pécel kültürü olarak da bilinir. İlk monografik çalışma 1956'da J. Banner tarafından basıldı.
Kronoloji
Baden, batı Karpat Havzası'nda geç Lengyel kültüründen gelişti. Bazı araştırmacılar, güneydoğudan gelen öğeleri de içeren çok kökenli bir oluşum önerir. Baden, geç Huni Ağızlı Kap kültürü, Küresel Testi kültürü ve erken İp Baskılı Çanak Çömlek kültürüyle aşağı yukarı çağdaştı.
Evreler
Bilinen evreler arasında Balaton-Lasinya, Baden-Boleráz, Boleráz sonrası ve klasik Baden bulunur.
Truva bağlantısı tartışması
1963'te Nándor Kalicz, Ózd'deki insan biçimli küplere dayanarak Baden kültürü ile Truva arasında bir bağlantı önermişti. Bu yorum radyokarbon tarihleri karşısında savunulamaz hâle geldi.
Merkezileşme
Baden kültüründen önce Karpat Havzası'nda merkezileşmiş bir kültür bulunmuyordu; Baden bu açıdan bir dönüm noktasıdır.