Dmanisi: Afrika dışındaki en eski insan topluluklarından biri (yaklaşık 1,85 – 1,77 milyon yıl önce)

Gürcistan'ın güneyinde, Güney Kafkasya'daki Dmanisi'de bulunan fosiller, Afrika dışında iyi tarihlenmiş en eski insan kalıntıları arasındadır. Ortaçağdan kalma bir kasabanın altında yapılan kazılarda, erken Homo bireylerine ait kafatasları, çeneler ve vücut kemikleri ile taş aletler ortaya çıktı.

Kazılar

Dmanisi'deki insan fosilleri 1991'den bu yana bulunmaktadır. Buluntular arasında oldukça iyi korunmuş beş kafatası ve yüzü aşkın vücut kemiği vardır. Bu kadar erken bir dönemde tek bir yerden bu kadar çok ve iyi korunmuş Homo fosili çıkması nadir görülen bir durumdur.

Fosillerin özellikleri

• Beyinler, Afrika ve Asya'daki öteki Homo erectus fosillerine kıyasla küçüktür.
• Kafatasları arasındaki biçim farkları büyüktür; bu, tek bir topluluk içinde ne kadar çeşitlilik olabileceğini gösterir.
• Bulunan taş aletler, Olduvai'dekilere benzeyen yontulmuş çakıl taşlarıdır.

Önemi

Dmanisi insanları, büyük beyinli ve ileri alet yapan insanların Afrika'dan çıktığı yönündeki eski görüşü sarstı. Küçük beyinli ve yalın aletler kullanan erken Homo bireylerinin de Asya'ya ulaşabildiği anlaşıldı. Dmanisi'de bulunan hayvan fosillerinin, aynı dönemde güney Avrupa'da yaşayan orman ve otlak hayvanlarına çok benzemesi, insanların o dönemde Avrupa'ya da ulaşmış olabileceğini düşündürür.

Sınıflama tartışması

Dmanisi fosilleri farklı araştırmacılarca Homo erectus, Homo ergaster ya da Homo georgicus adlarıyla anıldı. Bugün çoğunlukla Homo erectus'un erken bir topluluğu sayılırlar.

Veri farkı: Müze kayıtlarında fosillerin yaşı yaklaşık 1,8 – 1,85 milyon yıl, ansiklopedik özetlerde ise fosil ve aletler için 1,85 – 1,77 milyon yıl aralığı verilir.