Hakkında
İtalya Krallığı (İtalyanca: Regno d'Italia), İtalya, 17 Mart 1861'de Sardinya Kralı II. Viktor Emmanuel'in İtalya Kralı ilan edilmesinden, 18 Haziran 1946'da monarşinin kaldırılmasına kadar varlığını sürdüren üniter bir devletti. Bu kaldırma, 2 Haziran'da yapılan kurumsal referandumla sonuçlanan ve modern İtalyan Cumhuriyeti'nin kurulmasına yol açan sivil hoşnutsuzluktan kaynaklanmıştır. Krallık, Risorgimento adı verilen, on yıllarca süren bir süreçte çeşitli devletlerin birleşmesiyle kurulmuştur. Bu süreç, İtalya'nın yasal öncül devletlerinden biri olan Savoy liderliğindeki Sardinya Krallığı'ndan etkilenmiştir.
1866'da İtalya, Prusya ile ittifak halinde Avusturya'ya savaş ilan etti ve zaferinin ardından Veneto bölgesini aldı. İtalyan birlikleri 1870'te Roma'ya girerek bin yıldan fazla süren Papalık dünyevi gücüne son verdi. 19. yüzyılın son yirmi yılında İtalya, sömürgeci bir güç haline geldi ve İtalyan İmparatorluğu'nun kurulmasına yol açtı. 1882'de ise, Fransa ile sömürgecilik genişlemeleri konusunda yaşanan güçlü anlaşmazlıkların ardından, Alman İmparatorluğu ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ile Üçlü İttifak'a girdi. Berlin ile ilişkiler çok dostane hale gelirken, Viyana ile ittifak, kısmen İtalya'nın Avusturya-Macaristan'dan Trentino ve Trieste'yi alma arzusundan dolayı tamamen formal kaldı. Sonuç olarak, İtalya, I. Dünya Savaşı sırasında Müttefik Güçlere katılma konusunda İngilizlerin davetini kabul etti; çünkü batılı güçler, Viyana'nın İtalyan tarafsızlığı karşılığında sunduğundan daha cömert bir toprak tazminatı (Avusturya-Macaristan pahasına) vaat etmişti. Savaşta zafer, İtalya'ya Milletler Cemiyeti Konseyi'nde daimi bir sandalye kazandırdı, ancak kendisine vaat edilen tüm toprakları alamadı.
1922'de Benito Mussolini başbakan oldu ve Ulusal Faşist Parti İtalyan hükümetinin kontrolünü ele geçirdi; böylece İtalya'da "Faşist İtalya" olarak bilinen Faşist dönemin başlangıcı oldu. Otoriter yönetim uygulandı, tüm siyasi muhalefet ezilirken ekonomik modernleşme, geleneksel değerler ve toprak genişlemesi teşvik edildi. 1929'da İtalyan hükümeti, Vatikan Şehrine bağımsızlık tanıyan Lateran Antlaşmaları aracılığıyla Roma Katolik Kilisesi ile uzlaştı. Sonraki on yıl, İtalya'nın 1935'te Etiyopya'ya, 1937'de İspanya'ya ve 1939'da Arnavutluk'a karşı başarılı askeri operasyonlar başlattığı agresif bir dış politika dönemi oldu. Bu durum ekonomik yaptırımlara, Milletler Cemiyeti'nden ayrılmaya, artan ekonomik otarşiye ve Almanya ve Japonya ile askeri ittifakların imzalanmasına yol açtı.
İtalya, 1940'ta Mihver Devletlerinin önde gelen bir üyesi olarak II. Dünya Savaşı'na girdi ve ilk başarılarına rağmen Kuzey Afrika ve Sovyetler Birliği'nde yenilgiye uğradı. Müttefiklerin Sicilya'ya çıkarma yapması Faşist rejimin yıkılmasına yol açtı ve yeni hükümet Eylül 1943'te Müttefiklere teslim oldu. Alman kuvvetleri kuzey ve orta İtalya'yı işgal etti, İtalyan Sosyal Cumhuriyeti'ni kurdu ve Mussolini'yi yeniden diktatör olarak atadı. Sonuç olarak, İtalya iç savaşa sürüklendi; İtalyan Müttefik Ordusu ve direniş hareketi, Sosyal Cumhuriyet güçleri ve Alman müttefikleriyle mücadele etti. İtalya'daki tüm Mihver güçlerinin teslim olmasından kısa bir süre sonra, sivil hoşnutsuzluk, 1946'da bir cumhuriyet kuran ve monarşiyi kaldıran kurumsal bir referanduma yol açtı.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kaynaklar
- Vikipedi: İtalya Krallığı CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q172579 CC0
- Wikipedia (EN): Kingdom of Italy CC BY-SA 4.0
