I. Alâeddin Keykubad

I. Alâeddin Keykubad veya unvanıyla Büyük Keykubad, 1220-1237 yılları arasında hüküm süren Anadolu Selçuklu Devleti'nin 10. sultanıdır. Babası I. Gıyâseddin Keyhüsrev'in ölümünün ardından ağabeyi I. İzzeddin Keykâvus ile taht mücadelesine girdi, ancak başarısız olarak önce Malatya'da, ardından Ankara Kalesi'nde mahkûm edildi. Ağabeyinin çocuksuz olarak ölmesinin üzerine 1220 yılında devlet ileri gelenleri tarafından tahta çıkarıldı. Saltanatı boyunca uyguladığı askeri, diplomatik ve ekonomik stratejilerle Anadolu Selçuklu Devleti'ni jeopolitik açıdan bölgesel bir süper güç konumuna taşıdı ve devlete en parlak günlerini yaşattı.

Sultanın dış politikası ve askeri stratejileri, deniz ticareti yollarının güvenliği ile doğudan gelen Moğol tehdidine karşı savunma hatları oluşturma odağında gelişti. 1221 yılında Akdeniz kıyısındaki stratejik Kalonoros Kalesi'ni fethederek burayı Alaiye adıyla yeniden inşa ettirdi, tersane kurdu ve Karadeniz'deki ticareti güvenceye almak amacıyla Suğdak Seferi'ni düzenledi. Anadolu'da merkezi otoriteyi pekiştirmek amacıyla 1228 yılında Mengüçlü Beyliği'nin Erzincan koluna, 1234 yılında ise Harput'u alarak Artukluların Harput koluna son verdi; Kilikya Ermeni Krallığı'nı yeniden tabiiyet altına aldı. Doğuda yaklaşan Moğol tehlikesini öngörerek Konya, Kayseri ve Sivas gibi büyük şehirlerin surlarını tahkim etti, Eyyûbîler ile dönemsel ittifaklar kurdu ve 1230 yılındaki Yassıçemen Muharebesi'nde Celâleddin Harezmşah'ı mağlup ederek Doğu Anadolu'daki Selçuklu hakimiyetini pekiştirdi.

İdari ve kültürel alanda kurumsallaşmaya önem veren Keykubad, Anadolu genelinde inşa ettirdiği gelişmiş kervansaray şebekesi ve tüccarların zararlarını karşılayan devlet sigortası sistemiyle uluslararası ticareti canlandırdı. Mimari faaliyetlere öncülük ederek başkent Konya'daki Alâeddin Camii'ni tamamlattı, Kubadabad ve Keykubadiye saraylarını inşa ettirdi. Antalya'da Yivli Minare Camii'ni inşa ettiren ve Niğde Kalesi'ni tahkim eden Keykubad, aynı zamanda Necmeddin Dâye ve Bahâeddin Veled gibi dönemin önemli alimlerini himaye etti. 1237 yılında Kayseri'de yabancı elçiler onuruna verilen bir ziyafet sırasında şüpheli bir şekilde zehirlenerek öldü. Naaşı Konya'ya götürülerek Alâeddin Tepesi'ndeki "Kümbed-hâne" adı ile anılan anıt mezara defnedildi.