Vinča kültürü,
Güneydoğu Avrupa'da yaklaşık MÖ 5400 – 4500 arasına tarihlenen bir Neolitik kültürdür. Turdaș kültürü adıyla da bilinir. Adını, Sırp arkeolog Miloje Vasić'in 1908'de bulduğu büyük höyük yerleşimi Vinča-Belo Brdo'dan alır.
Coğrafya
Kültür ağırlıklı olarak bugünkü
Sırbistan'da, ayrıca
Macaristan'ın en güneyinde,
Romanya'nın batı ve orta kesimlerinde,
Bulgaristan'ın batısında, Hırvatistan ve
Bosna'nın doğusunda,
Karadağ'ın kuzeyinde ve
Kuzey Makedonya'da yayıldı. Bu bölgeye daha önce Starčevo gibi ilk çiftçi toplulukları yerleşmişti.
Nüfus ve yerleşim
Starčevo döneminde gelişen tarım teknolojisi Vinča'da daha da ilerledi ve tarih öncesi Avrupa'nın en büyük yerleşimlerinden bazılarını doğuran bir nüfus artışına yol açtı.
Belgrad'ın bugün bir banliyösü olan Vinča-Belo Brdo, 29 hektar alana ve 2500'e kadar nüfusa sahipti. Vinča yerleşimleri, Cucuteni-Trypillia dışında çağdaş Avrupa kültürlerinin neredeyse hepsinden büyüktü.
Çanak çömlek ve figürinler
Koyu renkli, perdahlı çanak çömlek kültürün en belirgin özelliğidir. Çeşitli hayvan ve insan biçimli figürinler de Vinča'nın simgeleri arasındadır.
Vinča işaretleri
Bazı araştırmacılar, eserler üzerindeki Vinča işaretlerinin yazı öncesi bir kayıt sisteminin en eski biçimi olabileceğini öne sürer; bu görüş tartışmalıdır.
Bakır
Vinča kültürü geleneksel olarak Kalkolitik'e dahil edilmez; buna karşın bilinen en eski bakır ergitme örneği bu kültürde görülür.
Siyasi yapı
Yerleşimler, uzak mesafeli tören eşyası alışverişi sayesinde kültürel bakımdan büyük bir birlik gösterir; ancak büyük olasılıkla siyasi olarak birleşik değildi.