Gumelnița – Kocadermen – Karanovo VI kompleksi, MÖ 5. binyılda doğu Balkanlar'da yer alan, Gumelnița, Kocadermen ve Karanovo kültürlerini kapsayan bir Kalkolitik kültür kompleksidir.
Varna kültürüyle de birlikte ele alınır ve "Eski Avrupa" olarak anılan geniş kültür bütününün bir parçasıdır.
Kökeni
Kompleks, daha önceki Boian kültüründen ve Karanovo kültürünün V. evresinden gelişti. Bu iki kökten gelen gelenekler, bölgede yerleşik köy yaşamının ve höyük oluşumunun sürmesini sağladı.
Sonu
MÖ 4000 dolaylarından itibaren yerini Cernavodă kültürüne bıraktı. Bu değişim, doğu Balkanlar'daki büyük
Bakır Çağı köylerinin terk edildiği geniş bir dönüşüm sürecinin parçasıdır.
Tuna işaretleri
Orta
Bakır Çağı'nda "
Tuna yazısı" olarak anılan işaret sistemi üç ufukta görülür: başta
Bulgaristan olmak üzere
Romanya'yı da kapsayan Gumelnița – Kocadermen – Karanovo VI kompleksi,
Ukrayna'daki Cucuteni A3-A4 – Tripolye B ve
Sırbistan'daki bir başka grup. Bu işaretlerin yaklaşık üçte ikisi Gumelnița kompleksine aittir. İşaretlerin gerçek bir yazı olup olmadığı tartışmalıdır.
Varna ile ilişkisi
Kompleksle birlikte ele alınan
Varna kültürü, dünyanın bilinen en eski işlenmiş altın eserlerini içeren mezarlığıyla tanınır. Bu buluntular,
Bakır Çağı Balkanlar'ında belirgin bir toplumsal farklılaşmanın varlığına işaret eder.
Höyükler
Bu kompleksin köyleri yüzyıllar boyunca aynı yerde yeniden kurulduğu için yüksek höyükler oluşturdu. Bu höyüklerin katmanları bölgenin
Bakır Çağı kronolojisinin omurgasını sağlar.