Varna Nekropolü,
Bulgaristan'ın Karadeniz kıyısındaki Varna kentinin batısındaki sanayi bölgesinde, Varna Gölü'ne yaklaşık yarım kilometre uzaklıkta yer alan bir mezarlıktır. Dünya tarih öncesinin en önemli buluntu yerlerinden biri sayılır; dünyanın bilinen en eski altın hazinesi ve takıları burada bulundu.
Keşif
Mezarlık,
Ekim 1972'de bir iş makinesi operatörü tarafından rastlantıyla bulundu. Bölgedeki Dalgopol Tarih Müzesi'nin kurucusu Dimitar Zlatarski buluntunun önemini fark ederek
Varna Tarih Müzesi'ne haber verdi. Kazılar Mihail Lazarov (
1972 –
1976) ve Ivan Ivanov (1972 –
1991) yönetiminde yürütüldü. Mezarlığın tahmini alanının yaklaşık yüzde 30'u hâlâ kazılmamıştır.
Tarihleme
2006'da yapılan radyokarbon ölçümleri, mezarları MÖ 4569 – 4340 arasına tarihledi. Mezarlar,
Bakır Çağı'na ait
Varna kültürüne aittir.
Mezarlar ve buluntular
Toplam 294 mezar bulundu. Ölüler kimi zaman büzülmüş, kimi zaman uzanmış biçimde gömüldü. Mezarlarda altın ve bakır eşyalar, bazıları altın boyalı yaklaşık 600 çanak çömlek, çakmaktaşı ve obsidyen dilgiler, boncuklar ve deniz kabukları ele geçti. Ağırlığı yaklaşık 6 kilogramı bulan üç bin altın eser çıkarıldı.
Boş mezarlar
Bazı mezarlarda ölü bulunmaz; yalnızca mezar armağanları vardır. Altın açısından en zengin olanlar bu sembolik mezarlardır. Üç sembolik mezarda pişmemiş kilden maskeler bulundu.
43 numaralı mezar
Bu mezardan, o çağa ait dünyanın geri kalanında bulunan altının toplamından daha fazla altın çıktı. Önce bir prensin mezarı olarak yorumlanan bu mezarın, bugün bir maden ustasına ait olduğu düşünülür.
Ticaret
Eserlerdeki bakır cevheri Stara Zagora yakınındaki Sredna Gora madeninden geldi. Mezarlarda bulunan Akdeniz'e özgü Spondylus kabukları,
Varna toplumunun uzak bölgelerle bağlantılı olduğunu gösterir.