#1Mehrgarh, Pakistan'ın Belucistan bölgesinde, Bolan Geçidi yakınındaki Kachi Ovası'nda yer alan bir Neolitik ve Kalkolitik yerleşimdir. Güney Asya'da tarım ve hayvancılığın en erken kanıtlarının bulunduğu yerlerden biridir ve İndus uygarlığının öncülerini anlamada önemli bir yer tutar.
• IA, Çanak Çömleksiz Neolitik — yaklaşık MÖ 6500 – 6000.
• IB, Çanak Çömlekli Neolitik — yaklaşık MÖ 6000 – 5500.
• II — yaklaşık MÖ 5500 – 4500.
• III, Erken Kalkolitik — yaklaşık MÖ 4500 – 3500.
• IV – VII, Kalkolitik — yaklaşık MÖ 3500 – 2500.
Yaklaşık MÖ 2600'de yerleşimin merkezi, altı kilometre güneydeki Nausharo'ya kaydı.
Veri farkı: UNESCO'ya sunulan aday dosyasında en erken evre yaklaşık MÖ 6500'e tarihlenirken, ansiklopedik özetlerde ilk tarım köyü için MÖ 7000 dolayları verilir; bazı araştırmacılar daha geç bir başlangıç tarihi önerir.
Buluş ve kazılar
Yerleşim, 1970'lerde yaşanan ani bir selin ardından açığa çıktı. Pakistan'daki Fransız Arkeoloji Heyeti 1974 – 1986 arasında burada on üç yıl kazı yaptı; çalışmalar 1996'da yeniden başladı.Kronoloji
Mehrgarh'daki arkeolojik katman dizisi 11 metreden derindir ve MÖ yedinci binyıldan üçüncü binyıla uzanır. Kazıcıların önerdiği dönemler şunlardır:• IA, Çanak Çömleksiz Neolitik — yaklaşık MÖ 6500 – 6000.
• IB, Çanak Çömlekli Neolitik — yaklaşık MÖ 6000 – 5500.
• II — yaklaşık MÖ 5500 – 4500.
• III, Erken Kalkolitik — yaklaşık MÖ 4500 – 3500.
• IV – VII, Kalkolitik — yaklaşık MÖ 3500 – 2500.
Yaklaşık MÖ 2600'de yerleşimin merkezi, altı kilometre güneydeki Nausharo'ya kaydı.
Tarım ve hayvancılık
Erken evrede yerleşim, kerpiçten küçük depo birimlerinden oluşuyordu; arpanın ekildiğine ve sığırların evcilleştirilmekte olduğuna ilişkin kanıtlar bulundu. Zamanla Mehrgarh, kendine özgü zanaat alanı olan büyük bir Tunç Çağı köyüne dönüştü.Veri farkı: UNESCO'ya sunulan aday dosyasında en erken evre yaklaşık MÖ 6500'e tarihlenirken, ansiklopedik özetlerde ilk tarım köyü için MÖ 7000 dolayları verilir; bazı araştırmacılar daha geç bir başlangıç tarihi önerir.