Skara Brae: Orkney'de taş mobilyalı Neolitik köy

Skara Brae, İskoçya'nın kuzeyindeki Orkney Adaları'nda, Skaill Körfezi kıyısında yer alan bir Neolitik köydür. Batı Avrupa'nın en iyi korunmuş Neolitik yerleşimi olarak bilinir ve yaklaşık 5 bin yıllıktır; Stonehenge'den ve Mısır piramitlerinden önce kurulmuştur.

Buluş

1850'de Orkney'i vuran büyük bir fırtına, köyü örten kum ve toprak tabakasını savurdu ve taş evlerin kalıntılarını açığa çıkardı. Arazinin sahibi William Watt, açığa çıkan yapıları fark etti. Sonraki dönemde başka bir fırtına kazılmış yapılara zarar verince, Edinburgh'lu arkeolog Vere Gordon Childe kazı ve koruma çalışmalarına çağrıldı; yapıları denizden korumak için kıyı boyunca bir duvar örüldü.

Köyün yapısı

• Bugün dokuz Neolitik ev ayakta durmaktadır.
• Evlerde taştan yapılmış "dolaplar" (raf sistemleri), kutu biçimli yataklar ve ocaklar bulunur.
• Ziyaret merkezinde sergilenen buluntular arasında oyun zarları, aletler ve süs eşyaları vardır.

Yaşam

Köyde çiftçiler, avcılar ve balıkçılar yaşadı. Ağacın az olduğu adalarda yapılar ve eşyalar büyük ölçüde yassı taşlardan yapıldı; bu da köyün olağanüstü iyi korunmasını sağladı. Köyün kurulduğu dönemde deniz bugünkünden daha uzaktaydı; yüzyıllar içindeki kıyı aşınması köyü bugünkü kıyı çizgisine getirdi.

Dünya Mirası

Skara Brae, Maeshowe adlı büyük odalı mezar, Stenness Taşları ve Brodgar Halkası ile birlikte "Orkney'in Neolitik Kalbi" adıyla 1999'dan bu yana UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.

Veri farkı: Kayıtlarda köyün yerleşim süresi yaklaşık MÖ 3100 – 2500 olarak verilirken bazı tanıtım metinleri yalnızca "yaklaşık 5 bin yıl önce" ifadesini kullanır. Yapı sayısı da kayıtlarda dokuz ile on arasında değişir.