James Mellaart (1925 – 2012): Çatalhöyük ve Hacılar'ı kazan İngiliz arkeolog

James Mellaart (14 Kasım 1925 – 29 Temmuz 2012), İngiliz tarih öncesi araştırmacısı ve arkeologdur.

Çalıştığı kurumlar

1959 – 1961 arasında Ankara'daki İngiliz Arkeoloji Enstitüsü'nün (BIAA) müdür yardımcılığını yaptı; ardından 1963'e kadar İstanbul Üniversitesi'nde tarih öncesi arkeoloji okuttu. 1964'te Londra'daki Arkeoloji Enstitüsü'nde Anadolu arkeolojisi öğretim üyesi oldu ve 1991'de emekli oldu.

Kazıları

• Hacılar — 1956'da yöredeki bir öğretmenin gösterdiği höyükte 1957 – 1960 yıllarında kazı yaptı.
• Çatalhöyük — Doğu Höyük'ü 1958'de keşfetti; ilk kazıları 1961 – 1963 ve 1965 yıllarında yürüttü. Oturan Kadın heykelciğini 1961'de burada buldu.
• Beycesultan — Buradaki buluntular da onun çalışmalarıyla tanındı.
Hacılar, Beycesultan ve Çatalhöyük'teki keşifleri tarih öncesi arkeolojide kalıcı bir iz bıraktı.

Düzmece eserler

Mellaart, meslek yaşamı boyunca çoğu zaman en baştan spekülatif olan yorumlarını desteklemek için geniş bir düzmece eser düzeni kurdu. Bu girişimler meslektaşları arasında güvensizlik yarattı ve zaman zaman kariyerini engelledi. Ancak uydurmalarının tüm boyutu, kurumsal örtbas nedeniyle de, ancak ölümünden sonra kamuoyunca duyuldu. Bu durum gerçek başarılarının değerini de düşürdü.

Gençliği

Londra'da doğdu; babası Felemenk doğumlu bir sanat uzmanıydı. Aile 1932'de Amsterdam'a döndü. Alman işgali sırasında zorunlu çalışmadan kaçmak için Leiden'deki Ulusal Eski Eserler Müzesi'nde bir iş edindi.