Çatalhöyük, Konya'nın güneydoğusunda, Konya Ovası'na bakan büyük bir Neolitik ve Kalkolitik yerleşim höyüğüdür. Yerleşim yaklaşık MÖ 7500 – 5600 arasında sürdü ve en parlak dönemini yaklaşık MÖ 7000'de yaşadı. Höyük, iki tepeli Hasan Dağı'nın yaklaşık 140 km uzağındadır.
Veri farkı: Yerleşimin başlangıç ve bitiş tarihleri yayınlarda birkaç yüzyıllık farklarla verilir; Doğu ve Batı höyükler ayrı ayrı tarihlenir.
Önemi
Çatalhöyük büyüklüğü, eşitlikçi görünen toplumsal yapısı ve erken Neolitik kalıcı yerleşimlerin iyi korunmuş bir örneği olmasıyla öne çıkar. Alan iki höyükten oluşur: Neolitik katmanların bulunduğu Doğu Höyük ve Kalkolitik döneme ait Batı Höyük.Kazılar
Doğu Höyük 1958'de James Mellaart tarafından keşfedildi; ilk kazılar 1961 – 1963 ve 1965 yıllarında yapıldı. Kazılar 1993'te yeniden başladı ve Ian Hodder yönetiminde, İngiliz, Türk, Yunan ve Amerikalı araştırmacılardan oluşan karma bir ekiple yürütüldü. Hodder ve ekibinin çalışmaları 2018'e kadar sürdü. 1961'de Batı Höyük'te de iki derinlik sondajı yapıldı.Koruma
Çatalhöyük Temmuz 2012'de UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı. Kazılarda bulunan Oturan Kadın heykelciği Ankara'daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi'nde sergilenir.Veri farkı: Yerleşimin başlangıç ve bitiş tarihleri yayınlarda birkaç yüzyıllık farklarla verilir; Doğu ve Batı höyükler ayrı ayrı tarihlenir.