27 Mayıs 1960 ve 1 sayılı Geçici Kanun: Millî Birlik Komitesi dönemi

27 Mayıs 1960 askerî müdahalesiyle siyasi faaliyetler yasaklandı, Meclis ve Hükümet feshedildi. TBMM'nin anayasa tarihi sayfası bu dönemi böyle özetler. Bu ara dönemde geçici bir anayasa düzeni kurmak için 12 Haziran 1960 tarihli ve 1 sayılı Geçici Kanun kabul edildi. Kanun 14 Haziran 1960 tarihli, 10525 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. 1924 Teşkilâtı Esasiye Kanunu'nun yürürlükten kaldırılmayan hükümleri, bu kanunla birlikte uygulanmaya devam etti.

Gün gün

• 27 Mayıs 1960: Müdahale gerçekleşti; Meclis ve Hükümet feshedildi.
• 12 Haziran 1960: 1 sayılı Geçici Kanun kabul edildi.
• 14 Haziran 1960: Kanun Resmî Gazete'de yayımlandı.

1 sayılı Kanun ne getirdi?

• 1. madde: Millî Birlik Komitesi, yeni Anayasa ve Seçim Kanunu kabul edilip genel seçimle kurulacak TBMM'ye iktidarı devredeceği tarihe kadar Türk Milleti adına hâkimiyet hakkını kullanacaktı. TBMM'nin bütün hak ve yetkileri bu süre içinde Komiteye aitti.
• 3. madde: Komite yasama yetkisini doğrudan kendisi, yürütme yetkisini Devlet Başkanınca atanıp Komitece onaylanan Bakanlar Kurulu eliyle kullanacaktı.
• 6. madde: Düşürülen Cumhurbaşkanı, Başbakan, bakanlar ve eski iktidar milletvekillerini yargılamak üzere bir "Yüksek Adalet Divanı" kurulacaktı: bir başkan, sekiz asıl ve altı yedek üye. Ayrıca bir başkan ve otuz üyeden oluşan "Yüksek Soruşturma Kurulu" öngörüldü.
• 17. madde: Millî Birlik Komitesi Başkanı aynı zamanda Devletin ve Bakanlar Kurulunun başkanı, Devlet Başkanı da başkumandandı.
• 24. madde: Teşkilâtı Esasiye Kanunu'nun bir dizi maddesi yürürlükten kaldırıldı.