Kısa hayat çizelgesi
- Doğdu — Bitlis
- İstanbul Antlaşması (1533): Ferdinand'ın Macaristan iddiasından vazgeçtiği sözlü barış
- Irakeyn Seferi (1533–1536): Tebriz ve Bağdat'ın alınışı
- Öldü — Bitlis
Hakkında
Şeref Han ya da Şeref Han Bitlisî (Kürtçe: Şerefxanê Bidlîsî; 1543, Kerehrud - 1603?, Bitlis), Kürtleşmiş Pers-Türkmen asıllı Safevî ve sonradan Osmanlı devlet adamı, edebiyatçı, şâir ve tarihçidir. Şerefname'nin yazarıdır.
1543'te Kerehrud'da doğdu. Babası Emir Şemseddin, annesi ise Türkmen kökenli Emir Han Musullu bin Külâbi Bey bin Emir Bey'in kızıdır. Şerefname'ye göre Bitlis beylerinin soyu, İran Kisrâlarından Câmasb'ın oğlu Behvat'a dayanmaktadır. Câmasb'ın ölümünün ardından oğullarından Nersî ve Surhab idârî görevler üstlenirken, Behvat Bitlis-Ahlat'a yerleşmiş ve fetih siyasetinden uzak bir yaşam sürmüştür. Bu soy silsilesi, Bitlis hükümdarlarının Rüstemdar ve Şirvan hanedanlarıyla aynı kökene dayanan akrabalık ilişkisi içinde bulunduğunu göstermekle birlikte, Şeref Han'ın da bu beyler soyundan geldiğini ortaya koymaktadır.
Emir Şemseddin, Şeref Han doğmadan 8 yıl önce emirlikten azledildiğinden Safevîler'e sığınmıştır. Şeref Han 9 yaşındayken babası tarafından Kazvin'e gönderilerek I. Tahmasb'ın buradaki sarayında eğitim görmüştür. 12 yaşındayken Şirvan Eyâleti'nde bulunan Mahmudabad ve Salyan hükümdarı olarak atandı. Akabinde Şirvan Eyâleti'nin çeşitli bölgelerinde hüküm sürdü. II. İsmail tarafından İran'daki Kürtlerin hükümdarı (Əmir Əmrə) yapıldı. Fakat bir süre sonra bu görevinden alınarak Nahçıvan hükümdarı olarak görevlendirildi.
Osmanlı-İran Savaşı sırasında 3 Aralık 1578'de Osmanlılar'a sığınarak saf değiştirdi. 1597'de 53 yaşına geldiğinde hükümdarlığını oğlu Ebûl Meâli Şemseddin'e bırakıp târihile ilgilenmeye başlamış ve Şerefname eserini yazmıştır. 1603'te hâlen Osmanlı'ya bağlı olarak Bitlis'te 59-60 yaşlarındayken öldü.
Bu bölüm Vikipedi'deki maddeden alınmıştır; metin CC BY-SA 4.0 lisanslıdır.
Kaynaklar
- Vikipedi: Şeref Han CC BY-SA 4.0
- Wikidata Q388979 CC0
- Wikipedia (EN): Sharafkhan Bidlisi CC BY-SA 4.0
