Tagar kültürü, MÖ 8. ile 1. yüzyıllar arasında Güney Sibirya'da (Hakasya Cumhuriyeti, Krasnoyarsk Bölgesi'nin güneyi, Kemerovo Oblastı'nın doğusu) gelişen,
Tunç Çağı'na ait bir Saka arkeolojik kültürüdür.
Ad
Kültür adını Yenisey Irmağı'nda Minusinsk'in karşısındaki bir adadan alır.
Tunç merkezi
Bu uygarlık eski Avrasya'nın en büyük tunç eritme merkezlerinden biriydi.
Öncülleri ve halkı
Tagar kültüründen önce Karasuk kültürü vardı. Tagar halkı sıklıkla Hint-İranlılarla ilişkilendirilir; ancak Türk kökenli Dinlin boyu da Tagar kültürünün bir parçasıydı. Tagar halkı Batı ve Doğu Avrasya soylarının bir karışımını taşıyordu;
Doğu Asya soyu
Demir Çağı'na doğru arttı.
Ardılları
MÖ 2. yüzyıldan itibaren Tagar döneminin yerini Hiung-nuların yükselişiyle bağlantılı bir Hun etkisi dönemi aldı. "Tesinski kültürü", MÖ 1. yüzyıldan MS 1. yüzyıla dek Minusinsk havzasında yaşayan bir kültürdü; Tagar kültürü ile Hiung-nu ve Sienpi kültürlerinin kesişiminde yer alıyordu ve sanatsal gelişmelerin izi bu döneme dek sürülebilir. Ardından Taştık kültürü (MS 1.–4. yüzyıl) geldi.
Araştırma
Minusinsk havzası ilk kez 1722'de Daniel Gottlieb Messerschmidt tarafından kazıldı. Messerschmidt ile Philip Johan von Strahlenberg, Tagar kültürü ile daha batıdaki İskit kültürleri arasındaki benzerliklere ilk dikkat çekenlerdi.
Yaşam
Tagarlar kil fırınlar ve büyük ocaklarla ısıtılan ahşap konutlarda yaşıyordu; bazı yerleşimler tahkimatla çevriliydi. Geçimlerini başlıca büyükbaş hayvanlar, atlar, keçi ve koyun yetiştirerek sağlıyorlardı; sulamalı tarım kanıtları da vardır. Tagarlara ilişkin ilk arkeolojik tanımları Sergey Teplouhov yaptı; onun dönemlendirmesi sonraki araştırmaların dayanağı oldu.