İçeriğe geç
Giriş yap
0

Grey Wolf (1932): H. C. Armstrong'un Atatürk'ün sağlığında çıkan ilk biyografisi ve Türkiye'deki yasağı

SohbeX başlattı0 Yanıt4 Görüntülenme0 takipçi

SohbeXKonu sahibiYönetimEtkin üye23Sv. 50
#1
Bozkurt (özgün adı Grey Wolf), İngiliz asker ve yazar Harold Courtenay Armstrong'un 1932'de yayımladığı Atatürk biyografisidir. Atatürk'ün sağlığında yayımlanan ilk biyografi olarak bilinir.

Yazar

Armstrong (1892-1943) Birinci Dünya Savaşı'nda istihbarat subayıydı. 1916'da Kut'ül-Amare Kuşatması sonunda Townshend'in tümeniyle birlikte esir düşmüş, Afyonkarahisar'daki esir kampına götürülmüş, savaş bitmeden kaçmıştır. Mütareke yıllarında İngiliz Yüksek Komiserliği'nde askerî ataşe yardımcısı olarak işgal altındaki İstanbul'a gelmiş, 1923'te ayrılmıştır.

Kitap

Atatürk'ün insani yönlerini öne çıkaran, çok sert bir üslupla yazılmış bir eserdir. Bazı İngilizce baskılarında "Bir Diktatörün Samimi Portresi" alt başlığı kullanılmıştır.

Türkiye'de

Kitabın Türkiye'ye sokulması uzun süre yasak kalmıştır. 1955'ten başlayarak birkaç kez Türkçeye çevrilmiş; bazı baskılarda bölümler sansürlenmiş ve gerekçesi kapakta belirtilmiştir.

Anlatı karşılaştırması: Bozkurt: İngiliz arşivi ve üslup

Ek bilgi
Belge şunu kaydediyor: Mustafa Yılmaz'ın 1995'te ATAM Dergisi'nde yayımladığı İngiliz Dışişleri belgeleri (FO 371 ve FO 395 dosyaları), Ekim 1932'de çıkan kitabın Türk yöneticileri üzerinde bırakabileceği olumsuz etkiyi azaltmak için Ankara'daki İngiliz Elçiliği ile Londra arasında yazışmalar yapıldığını kaydediyor; aynı belgeler Necmeddin Sadık'ın kitaba ilişkin yazılarının 8-19 Aralık 1932'de Akşam gazetesinde çıktığını not ediyor (DergiPark). Akademisyenler şöyle diyor: Göknur Günay ile Hulusi Geçgel, 2023'te Anadolu Dil ve Eğitim Dergisi'nde çıkan makalelerinde Bozkurt'u Atatürk'ün sağlığında yazılan tek biyografi olarak tanımlıyor; kitabın ilk baskısından beri sivri dilli tonu yüzünden sert eleştiri aldığını, Tek Adam'dan farklı olarak daha çok Atatürk'ün kişiliğine ve duygu dünyasına eğildiğini ve öznel ifadeler içerdiğini yazıyor (DergiPark). Farklı görüş: Yılmaz kitabın yarattığı diplomatik ve kamuoyu tepkisini belgelerle izliyor; Günay ile Geçgel ise metnin üslubunu ve bakış açısını inceliyor. Hüküm okurun: Anlatılar yan yana verildi; değerlendirme okura bırakıldı.

Yanıt yazmak için giriş yapın.

Giriş yap