Nok kültürü, maddi kalıntıları Nijerya'nın güneyindeki Kaduna
eyaletinde yer alan Ham köyü Nok'un adıyla anılan bir topluluktur. Bu topluluğun pişmiş toprak heykelleri ilk kez 1928'de burada bulundu.
Kökenler
Nok halkı ile Gajiganna halkı, inci darısı ve çanak çömlekle birlikte Orta Sahra'dan göç etmiş ve bugünkü Nijerya'nın kuzey bölgesine varmadan önce birbirinden ayrılmış olabilir. Bu ayrılık, iki topluluğun Gajiganna ve Nok bölgelerine yerleşmesine yol açmış olabilir. Nok halkının Batı Afrika Sahel kuşağından Nok bölgesine göç ettiği de düşünülür.
Zaman aralığı
Nok kültürünün MÖ 1500 dolaylarında ortaya çıktığı ve MÖ 1'e dek sürdüğü düşünülmektedir. En erken Nok pişmiş toprak heykelleri MÖ 900 dolaylarına tarihlenir.
Heykeller ve cenaze kültürü
Nok halkı pişmiş toprak heykelleri büyük ölçekli bir ekonomik üretimle, şölen gibi uygulamaları da içerebilen karmaşık bir cenaze kültürünün parçası olarak üretmiş olabilir.
Heykellerin anlattıkları
Bazı heykeller sapan, ok ve yay taşıyan figürleri gösterir; bu tasvirler Nok halkının yabani hayvanları avladığına ya da tuzakla yakaladığına işaret edebilir. Bir Nok heykeli, eşyalarıyla birlikte oyma bir kano içindeki iki kişiyi gösterir; teknedeki iki insan biçimli figür de kürek çekmektedir.
Önemi
Nok heykelleri, Batı Afrika'nın bilinen en eski büyük ölçekli pişmiş toprak sanat geleneklerinden biri olarak bölgenin tarih öncesi sanat tarihinde merkezi bir yer tutar. Kano tasviri, ırmak yollarının ulaşım ve ticaretteki rolüne de ışık tutar.