Demir Çağı, teknolojiye dayalı üç çağ sisteminde
Bakır Çağı ve
Tunç Çağı'ndan sonra gelen son evredir. Tarih öncesinden başlayıp ön tarihe (yazılı tarihten hemen önceki döneme) ilerleyen üçlü ayrımın son çağı olarak da kabul edilir. Bu kullanımda öncesinde Taş Çağı (Paleolitik, Mezolitik ve Neolitik) ile Tunç Çağı gelir.
Tanım
Göktaşı demiri birçok bölgede binlerce yıldır kullanılmış olsa da
Demir Çağı'nın başlangıcı, arkeolojik uzlaşıyla her bölgede yerel olarak, eritilmiş demirden (özellikle çelik) alet ve silahların tunç karşılıklarının yerini aldığı zaman olarak tanımlanır. Bu tanım da günümüzde tartışılmaktadır.
Yayılım takvimi
Anadolu,
Kafkasya ve
Güneydoğu Avrupa'da
Demir Çağı yaklaşık MÖ 1300'de başladı. Eski
Yakın Doğu'da bu geçiş MÖ 12. yüzyılda Geç
Tunç Çağı çöküşüyle eş zamanlı gerçekleşti. Teknoloji kısa sürede, MÖ 12. – 11. yüzyıllarda Akdeniz havzasına ve
Güney Asya'ya yayıldı.
Orta Asya,
Doğu Avrupa ve
Orta Avrupa'ya ulaşması biraz gecikti;
Kuzey Avrupa'ya ancak yaklaşık MÖ 5. yüzyılda ulaştı.
Hindistan
Hindistan'da
Demir Çağı, demir işleyen Boyalı Gri Çanak Çömlek kültürüyle (yaklaşık MÖ
1200) başlar ve MÖ 3. yüzyılda Aşoka'nın hükümdarlığına kadar uzanır.
Amerika, Avustralya, Afrika
Amerika arkeolojisinde bunun yerine beş evreli bir sistem kullanılır; yerli kültürler Kolomb öncesi dönemde demir ekonomisi geliştirmedi.
Avustralya'ya maden işçiliği Avrupalılarla temasla geldi. Afrika'da evrensel bir
Tunç Çağı yoktu; birçok bölge doğrudan taştan demire geçti.