Starčevo kültürü,
Güneydoğu Avrupa'da yaklaşık MÖ 6200 – 4500 arasına tarihlenen bir Neolitik kültürdür. Tarım ve çanak çömlek gibi yeniliklerin Anadolu'dan
Yunanistan'a, oradan da Balkanların içlerine yayılmasını temsil eder.
Tip yeri
Starčevo alanı,
Sırbistan'ın Voyvodina bölgesinde,
Belgrad'ın karşısında,
Tuna'nın kuzey kıyısındaki Starčevo köyü yakınındadır.
Kökeni
Kültür, Anadolu'dan orta
Yunanistan'a yerleşen Erken Neolitik çiftçilerin kuzeye doğru yayılmasıyla oluştu. Daha geniş Starčevo–Criș kültürünün parçasıdır. Bugünkü
Kuzey Makedonya'yı geçen nehir yollarının bu göçün güzergâhı olduğu düşünülür. Uzun süre Sesklo bu yayılmanın çıkış noktası sayıldı; ancak 2020'deki radyokarbon çalışmaları Sesklo'nun yaklaşık 180 kilometre kuzeybatısındaki Mavropigi'nin daha olası bir başlangıç noktası olduğunu gösterdi.
En eski yerleşimler
2020 itibarıyla en eski tarihli iki yer
Sırbistan'daki Crkvina ile
Kosova'daki Runik'tir; bunlar yaklaşık MÖ 6238 ve MÖ 6185'e tarihlenir. Ardından MÖ 6200 – 6000 arasında güney ve orta Sırbistan'da yeni yerleşimler kuruldu; MÖ 6100 dolaylarında doğu Sırbistan'a, MÖ 6000'den itibaren kuzey Sırbistan'a ulaşıldı. Bu dağılım, Morava gibi nehir vadileri boyunca ilerleyen bir yayılma dalgasına işaret eder.
Sonraki etkisi
Starčevo–Criș kültürü, Neolitik çiftçilerin kuzey Balkanlara ilk ulaşmasından yaklaşık 700 yıl sonra
Orta Avrupa'nın Çizgi Bezekli Çanak Çömlek Kültürü'nün doğmasına zemin hazırladı. Adriyatik kıyısında aynı rolü Kardiyal çanak çömlek kültürü üstlendi.