Uruk dönemi,
Mezopotamya tarih öncesinde Ubeyd döneminin ardından gelen ve adını güney Mezopotamya'daki Uruk kentinden alan evredir. Bu dönemde kentleşme ivme buldu, yönetim araçları gelişti ve yazının ilk biçimi ortaya çıktı.
Ad
"Uruk dönemi" terimi, öncesindeki Ubeyd ve sonrasındaki Cemdet Nasr dönemleriyle birlikte 1930'da
Bağdat'ta yapılan bir toplantıda belirlendi. Bu karar Ur, Ubeyd, Kiş, Girsu, Cemdet Nasr ve Susa kazılarından elde edilen verilere ve Alman arkeologların 1929'da Uruk'ta yaptığı ilk buluntulara dayanıyordu.
Kronoloji
Geleneksel kronoloji büyük ölçüde Uruk'taki Eanna bölgesinde açılan derin sondajlara dayanır. Sondajın en alt katmanları Ubeyd döneminin sonuna aittir; Uruk'a özgü çanak çömlek XIV/XIII katmanlarında görülmeye başlar. Dönem Erken, Orta ve Geç Uruk olarak üçe ayrılır. Geç Uruk evresi yaklaşık MÖ 3500 – 3300/3200 arasına tarihlenir.
Yazının ortaya çıkışı
İşçilerin ve malzemelerin denetlenmesini sağlayan yönetim araçlarının gelişmesiyle birlikte, yaklaşık MÖ 3400 – 3300'de ilk yazı biçimi olan "proto-çivi yazısı" ortaya çıktı. Bu yazı esas olarak idari kayıtlar için kullanıldı.
Uruk yayılması
Aşağı
Mezopotamya bu dönemin en kentleşmiş ve en etkili bölgesiydi. Güneyden çıkan karakol ve kolonilerin kuzeye ve doğuya yayıldığı uzun süreli bir süreç, "Uruk yayılması" olarak isimlendirılır. Bununla birlikte Susiana, kuzey Mezopotamya, batı
Suriye ve
Güneydoğu Anadolu'da da yerel "kent öncesi" merkezler gelişti; bu bölgeler yalnızca taklitçi değildi.
Sonu
MÖ 3300/3200'den sonra bu yayılma durdu ve
Yakın Doğu kültürel olarak daha parçalı bir görünüm kazanmıştı. Ardından Cemdet Nasr dönemi geldi.