Sima de los Huesos,
İspanya'daki Atapuerca Dağları'nda, Cueva Mayor mağara sisteminin derinliklerinde yer alan dar bir çukurdur. Adı İspanyolca "Kemikler Çukuru" anlamına gelir. Burası, dünyada tek bir yerde bulunan en büyük Orta Pleistosen insan fosili topluluğunu barındırır.
Buluntular
Çukurda en az 28 bireye ait binlerce insan kemiği bulundu. Bireylerin çoğu genç ve genç yetişkinlerdir. Kemiklerin arasında ayılar başta olmak üzere hayvan kalıntıları da yer alır.
Excalibur el baltası
1998'de kemiklerin arasında kırmızımsı kuvarsitten yapılmış tek bir Aşölyen el baltası bulundu. Araştırmacılar bu nesneye Excalibur adını verdi. Bazı bilim insanları el baltasının ölülerle birlikte bilinçli olarak bırakıldığını öne sürer; bu yorum tartışmalıdır.
Ölülerin çukura nasıl geldiği
Kazıcı ekibin önde gelen görüşü, cesetlerin topluluk üyeleri tarafından bilinçli olarak çukura bırakıldığı yönündedir. Bu, ölülere özel davranışın en eski örneklerinden biri olarak tartışılır. Bir kafatasında ölümcül darbe izleri bulunması, en az bir bireyin şiddet sonucu öldüğünü gösterir.
Eski DNA
2016'da Sima de los Huesos fosillerinden elde edilen çekirdek DNA'sı, bu topluluğun Avrupa'nın daha geç dönem büyük kaşlı insanlarının soyuna yakın olduğunu gösterdi. Bu, bilinen en eski insan çekirdek DNA'sı örneklerinden biridir.
Tarihlendirme
Fosilleri örten tortular, birden çok yöntemle yaklaşık 430 bin yıl önceye tarihlendi.