Brú na Bóinne ve Newgrange: Kış gündönümü güneşini yakalayan mezar (yaklaşık MÖ 3200)

Brú na Bóinne, Dublin'in yaklaşık 40 km kuzeyinde, Boyne Irmağı'nın kıvrımı içinde yer alan tarih öncesi bir gömü alanıdır. Alanı Knowth, Newgrange ve Dowth adlı üç büyük gömü tümseği belirler; bunların çevresinde yaklaşık kırk küçük koridorlu mezar bulunur.

Newgrange

• Yaklaşık 5.200 yıl önce, MÖ 3200 dolaylarında inşa edilmiştir; bu, onu Stonehenge'den ve Giza piramitlerinden daha eski yapar.
• Taştan yapılmış 19 metre uzunluğunda bir koridor, üç girintili, haç biçimli bir iç odaya ulaşır.
• Odanın üstü, taşların her sırada biraz daha içe doğru yerleştirildiği ustaca yapılmış bir bindirme tavanla örtülüdür.
• Tümseğin tabanı 97 büyük bordür taşıyla çevrilidir; bunların bir bölümü megalitik sanat denen tarih öncesi oymalarla süslüdür. En ünlüsü, girişin önündeki 1 numaralı bordür taşıdır.

Gündönümü olayı

Koridor ve oda, kış gündönümü sabahlarında doğan güneşle tam olarak hizalanmıştır. Girişin üstündeki çatı kutusu denen açıklık, yılın en kısa günlerinde, 21 Aralık dolaylarında, güneş ışığının iç odaya kadar ulaşmasını sağlar. Bu anı içeriden izlemek isteyenlerin sayısı çok yüksek olduğu için her yıl ücretsiz bir kura düzenlenir.

Knowth ve Dowth

Knowth grubunda Neolitik dönemden Orta Çağ'a uzanan otuz anıt ve alan kayıtlıdır; bunlar arasında kaya oymalarıyla süslü koridorlu mezarlar vardır. Dowth grubu Newgrange'a benzer, ancak Orta Çağ'dan kalma bir kilise ve kale izleri de taşır.

Önemi

UNESCO, Brú na Bóinne anıtlarını Avrupa'daki tarih öncesi megalitik sanatın en büyük ve en önemli örneği olarak tanımlar. Alan 1993'te Dünya Mirası Listesi'ne alındı.