Cheddar Adamı: eski DNA'nın yeniden çizdiği 10 bin yıllık yüz

Cheddar Adamı, Britanya'da bulunan en eski ve neredeyse tam Homo sapiens kalıntısıdır. Yaklaşık 10 bin yıl önce, Orta Taş Çağı'nda (Mezolitik) yaşadı.

Buluş

Kalıntı, 1903'te İngiltere'nin güneybatısındaki Somerset'te, Cheddar Boğazı'ndaki Gough Mağarası'nda bulundu. O günden bu yana Londra'daki Doğa Tarihi Müzesi'nin koleksiyonunda korunur.

DNA çalışması

Doğa Tarihi Müzesi bilim insanları, kemiklerden elde edilen eski DNA'yı çözümleyerek Cheddar Adamı'nın görünüşüne ilişkin yeni bir portre oluşturdu. Elde edilen başlıca sonuçlar şunlardır:
• Cheddar Adamı'nın genlerinde, bugün genellikle Sahra altı Afrika topluluklarında görülen koyu ten rengi belirteçleri vardı.
• Gözleri büyük olasılıkla açık renkliydi, yani mavi ya da yeşildi.
• Saçları koyu kahverengiydi.

Beklentileri değiştiren sonuç

Uzun süre, insanların yaklaşık 45 bin yıl önce Avrupa'ya girdikten sonra güneş ışığının az olduğu iklime uyum sağlamak için hızla açık tenli hâle geldiği varsayılıyordu. Cheddar Adamı ve Avrupa'nın başka yerlerinde bulunan Mezolitik kalıntılar ise bu varsayımın doğru olmadığını gösterdi. Araştırmacılar, o dönemde Avrupa'da yaşayan avcı-toplayıcıların çoğunun koyu tenli, açık gözlü ve koyu saçlı olduğunu belirtir.

Avrupa'nın genetik geçmişi

Bugünkü Britanya halkı, genetik kalıtımının yaklaşık yüzde 10'unu Cheddar Adamı'nın ait olduğu Avrupa topluluğuyla paylaşır; ancak bugünkü Britanyalılar onun doğrudan torunları değildir. Günümüzdeki görüş, bu Mezolitik topluluğun yerini büyük ölçüde sonradan Britanya'ya göç eden çiftçilerin aldığı yönündedir.

Neden önemli?

Cheddar Adamı, eski DNA'nın tek bir bireyin görünüşü hakkında neler söyleyebileceğini gösteren erken ve çarpıcı örneklerden biridir. Bu çalışma, insan topluluklarının görünüşünün binlerce yıl içinde göçler ve karışmalarla nasıl değiştiğini anlamaya katkı sağladı.