Olduvai Boğazı: insan evriminin açık hava arşivi

Olduvai Boğazı, Tanzanya'nın kuzeyinde, Doğu Afrika'yı boydan boya geçen Büyük Rift Vadisi içinde yer alan, yaklaşık 48 km uzunluğunda dik yamaçlı bir vadidir. Boğazın duvarlarında açığa çıkan eski göl ve volkan tortuları, yaklaşık iki milyon yıla yayılan bir insan ve hayvan fosili dizisini barındırır.

Adı

Boğaz, adını Masai dilinde "yabani sisal bitkisinin yeri" anlamına gelen "oldupai" sözcüğünden alır; bu bitki boğaz boyunca bolca yetişir.

Leakey ailesinin çalışmaları

Louis ve Mary Leakey, Olduvai'de onlarca yıl süren kazı ve araştırma programları yürüttü. Başlıca buluntular şunlardır:
• 1959 — Mary Leakey'nin bulduğu OH 5 ("Zinj") kafatası; Paranthropus boisei türünün tip örneği.
• 1960 – 1963 — Homo habilis'e ait kalıntılar; türün tip örneği OH 7. Tür adı 1964'te verildi.
• Binlerce taş alet; bunlar "Oldowan" diye anılan en eski alet geleneklerinden birine adını verdi.

Oldowan aletleri

Oldowan aletleri, çakıl taşlarından birkaç yonga koparılarak elde edilen keskin kenarlı parçalar ve çekirdeklerdir. Bu aletler et kesmek, kemik kırarak iliğe ulaşmak ve bitkileri işlemek için kullanılmış olabilir.

Koruma

Olduvai Boğazı, yaklaşık 45 km uzaklıktaki Laetoli ile birlikte Ngorongoro Koruma Alanı'nın içindedir. Bu koruma alanı, Olduvai'deki Homo habilis buluntuları ve Laetoli ayak izleri nedeniyle UNESCO Dünya Mirası Listesi'ndedir.