Nataruk, Kenya'nın Turkana bölgesinde, 27 kişinin kalıntılarının bulunduğu bir arkeolojik araştırma alanıdır. Alan 9.500 – 10.500 yıl öncesine, yani yaklaşık MÖ 8550 – 7550 arasına tarihlenir.
Veri farkı: Nataruk'u keşfedenler alanı insan çatışmasının bilimsel olarak tarihlenmiş en eski kanıtı olarak tanımlar; ancak Cebel Sahaba daha eskidir ve olay yorumu (katliam ya da başka bir süreç) tartışmalıdır.
Kazı
Kazı, IN-AFRICA Projesi kapsamında Dr. Marta Mirazón Lahr yönetiminde 2012'de başladı.Bulgular
Mirazón Lahr ve ekibinin Nature dergisinde yayımladığı makale, kalıntıları avcı-toplayıcı topluluklar arasında gruplar arası şiddetin en eski kanıtı olarak sunar ve bir "katliam" olarak yorumlar. Yetişkinlerin ve altı çocuğun kalıntılarında sopayla vurulma ya da bıçaklanma izleri bulunur; bu kişiler gömülmeden ölüme terk edilmişti. İki erkeğin kafatasında ve göğüs kafesinde taş mermi uçları saplı kalmıştı.İtiraz
Christopher Stojanowski ve arkadaşlarının yine Nature'da yayımladığı kısa bir yanıt, "katliam" kanıtının büyük bölümünü sorgular. Bu yazarlar, ölüm anındaki yaralanma olarak tanımlanan izlerin çoğu, kalıntıların toprağa karışmasından sonra da oluşmuş olabileceğini öne sürer. Ayrıca bedenlerin çoğunun eklemleri yerinde, mekânsal olarak düzenli ve birbirine karışmamış durumdadır; bu özellikler iyi belgelenmiş katliam alanlarıyla uyuşmaz.Bugünkü durum
Burada tam olarak ne olduğu belirsizdir. Mirazón Lahr, başka bir avcı-toplayıcı grubun saldırısının sonucu olan bir katliam yorumunu savunmayı sürdürür. Cebel Sahaba mezarlığı ise 13.400 – 18.600 yıl öncesine tarihlenir ve Nataruk'tan birkaç bin yıl eskidir.Veri farkı: Nataruk'u keşfedenler alanı insan çatışmasının bilimsel olarak tarihlenmiş en eski kanıtı olarak tanımlar; ancak Cebel Sahaba daha eskidir ve olay yorumu (katliam ya da başka bir süreç) tartışmalıdır.