Tanzimat ve Servet-i Fünun Edebiyatı
Özet
Tanzimat'la Batılı türler (roman, tiyatro, makale, gazete) edebiyatımıza girdi; Servet-i Fünun sanatı ön plana aldı. İki dönemi "toplum için sanat" ile "sanat için sanat" ayrımıyla düşün.
Kavramlar
Şinasi, Namık Kemal, Ziya Paşa: toplum için sanat, sade dil çabası, hürriyet ve vatan temaları.
Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit, Sami Paşazade Sezai: sanat için sanat, bireysel konular.
Tevfik Fikret, Cenap Şahabettin, Halit Ziya: ağır dil, Fransız şiiri etkisi, aruzun serbest kullanımı.
Kurallar ve formüller
- İlk özel gazete: Tercüman-ı Ahval (1860, Şinasi ve Agah Efendi) · İlk yerli tiyatro: Şair Evlenmesi · İlk edebî roman: İntibah
- Araba Sevdası (Recaizade Mahmut Ekrem) Batılı tarzdaki ilk romanlarımızdandır; Halit Ziya'nın Mai ve Siyah ile Aşk-ı Memnu'su Batılı roman tekniğinin olgun örnekleridir
Çözümlü örnekler
1Tevfik Fikret'in "Sis" şiiri hangi döneme ve tutuma örnektir?
Çözümü göster
Servet-i Fünun dönemine; dönemin baskı ortamına karşı karamsar ve eleştirel tutuma.
Sık yapılan hatalar
- Namık Kemal'i sanat için sanat anlayışına bağlamak.
Püf noktası
Tanzimat sorusunda "ilk"lere bak: ilk makale, ilk tiyatro, ilk roman çevirisi; Servet-i Fünun sorusunda dil ağırlığı ve bireysellik ipucudur.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.