Divan ve Halk Edebiyatı
Özet
Divan edebiyatı aruz ve beyit, halk edebiyatı hece ve dörtlük üzerine kuruludur. Nazım biçimlerini konusu ve birimiyle eşleştir; sanatçıyı yüzyılıyla öğren.
Kavramlar
Aşk ve şarap konulu, 5–15 beyitlik nazım biçimi; ilk beyit matla, son beyit makta. Fuzuli, Baki, Nedim.
Övgü amaçlı uzun şiir; bölümleri nesib, girizgâh, methiye, fahriye, dua. Nef'i bu türün ustasıdır.
Halk şiirinin lirik nazım biçimi; 11'li hece, 3–5 dörtlük. Karacaoğlan en güçlü temsilcisidir.
Kurallar ve formüller
- Mesnevi: her beyti kendi içinde uyaklı, uzun anlatılar için kullanılan tek nazım biçimi
- Halk şiiri kolları: anonim, âşık (Karacaoğlan, Pir Sultan, Dadaloğlu), tekke (Yunus Emre, Kaygusuz Abdal)
Çözümlü örnekler
1Nedim'i dönemindeki şairlerden ayıran özellik nedir?
Çözümü göster
Lale Devri İstanbul'unu yerli unsurlarla anlatması ve mahallîleşme akımının öncüsü olması.
Sık yapılan hatalar
- Nef'i'yi gazel şairi sanmak; kaside ve hiciv (Siham-ı Kaza) alanında öne çıkar.
Püf noktası
Sanatçı sorusunda yüzyıl eşleştir: XVI. yy Fuzuli-Baki, XVII. yy Nef'i, XVIII. yy Nedim-Şeyh Galip.
Mini test
Konuyu bitirdiysen kendini sına: süreli kısa bir test, sonunda doğru-yanlış-boş dökümü ve çözümler.